Νίκου φληναφήματα

Όνειρα μιας υπηρέτριας

2011-11-25T10:50:00.001+02:00

Οι εικόνες είναι από "το μαύρο καράβι" (Μπέρτολτ Μπρέχτ - Κλίφορντ Χάρπερ), Δαίμων του Τυπογραφείου, Σεπτέμβρης 2011.

Back to the Future

2011-11-08T23:36:00.000+02:00

Αναδημοσίευση από το αφιέρωμα του RED NoteBook στην Οκτωβριανή Επανάσταση

Του Παναγιώτη Σωτήρη

Οι πολλές λενινιστικές τομές

Η εξέλιξη του μπολσεβικισμού ως πολιτικού ρεύματος και η διαμόρφωση αυτού που θα περιγράφαμε ως τη λενινιστική τομή στην ιστορία και την εξέλιξη του εργατικού κινήματος υπήρξε διαδικασία άνιση και με τομές. Ας μην ξεχνάμε ότι για μεγάλο διάστημα τόσο ο Λένιν όσο και οι υπόλοιποι μπολσεβίκοι δεν όριζαν εαυτούς ως διακριτό ρεύμα και αντιμετώπιζαν με ιδιαίτερο σεβασμό τις οργανώσεις της Β΄ Διεθνούς.

Η πρώτη βασική τομή του μπολσεβίκικου ρεύματος, η οποία συμπίπτει και με την είσοδο του Λένιν στο προσκήνιο της συζήτησης του ρωσικού επαναστατικού κινήματος, σχετίζεται με τη συγκεκριμένη ανάλυση των τάξεων και των ταξικών σχέσεων μέσα στη ρωσική κοινωνία. Με αφετηρία την περίφημη μελέτη του Λένιν για την ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία, το μετέπειτα μπολσεβίκικο ρεύμα πάταγε πάνω σε μια ιδιαίτερα σύνθετη ανάλυση που εντόπιζε τους όρους με τους οποίους ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής άρθρωνε την ηγεμονία του μέσα στον ρωσικό κοινωνικό σχηματισμό, οδηγώντας ταυτόχρονα στη μετάλλαξη της αγροτικής παραγωγής και στην ανάδυση ενός αναπτυγμένου καπιταλιστικού τομέα. Με αυτό τον τρόπο μπορούσαν να αποφύγουν την ταλάντευση των Ρώσων σοσιαλιστών ανάμεσα στη ρομαντική εξιδανίκευση των αγροτικών μαζών και την πεποίθηση ότι η αγροτική κοινότητα είναι η βάση του κομμουνισμού, και την εργατίστικη προσήλωση αποκλειστικά στο προλεταριάτο. Με αυτή την ανάλυση εγκαινιάζεται η προσέγγιση του δυνητικού επαναστατικού υποκειμένου με όρους περισσότερο συμμαχίας και λιγότερο ‘καθαρής’ τάξης.

Αυτή η ικανότητα συγκεκριμένης ανάλυσης συγκεκριμένων ταξικών σχέσεων οδήγησε σε μια ακόμη βασική τομή: αυτή της ανάλυσης της συγκυρίας. Με αποκορύφωμα τις αναλύσεις του Λένιν για τη δυνατότητα επαναστατικής ρήξης στη Ρωσία του 1917, ως αποτέλεσμα της συνάρθρωσης των πολιτικών και κοινωνικών αντιθέσεων, αλλά και των αντιθέσεων που διαπερνούσαν την ιμπεριαλιστική αλυσίδα εν μέσω του ιμπεριαλιστικού πολέμου, για πρώτη φορά η συγκυρία, η συγκεκριμένη συμπύκνωση αντιθέσεων σε έναν κοινωνικό σχηματισμό, ανάγεται σε θεωρητικό αντικείμενο. Ταυτόχρονα, η ικανότητα περάσματος από τις γενικές αναλύσεις για τις τάσεις της καπιταλιστικής συσσώρευσης στη συγκεκριμένη ανάλυση της συγκυρίας ενός κοινωνικού σχηματισμού ορίζεται ως η βάση μιας πολιτικής πρακτικής που να μην είναι απλώς εμπειρισμός αλλά να προσπαθεί να επιδράσει πάνω σε πραγματικές υλικές τάσεις.

Η τρίτη βασική τομή αφορά την ιδιαίτερη προτεραιότητα που αποδίδεται στη διαδικασία πολιτικής συγκρότησης. Παρότι η εμπειρία του μαζικού κόμματος έχει ήδη ξεκινήσει για το εργατικό κίνημα, πρωτίστως μέσα από τη συγκρότηση του SPD στη Γερμανία, εντούτοις θα είναι ο Λένιν που θα διαμορφώσει πρώτος στοιχεία μιας θεωρίας του προλεταριακού κόμματος. Κεφαλαιώδες θα είναι εδώ το Τι να κάνουμε του 1902. Παρότι συνήθως παρουσιάζεται ως ένα κείμενο που επιχειρηματολογεί υπέρ μιας κλειστής οργάνωσης ‘επαγγελματιών’ επαναστατών, στην πραγματικότητα είναι μια πραγματεία για τη γνωσιολογία της πολιτικής πρακτικής. Για τον Λένιν η πολιτική πρακτική εκείνη που πραγματικά οδηγεί στη ρήξη με τις καπιταλιστικές σχέσεις εξουσίας και εκμετάλλευσης δεν μπορεί να είναι η αυθόρμητη πρακτική των εργατικών μαζών, ακριβώς επειδή το αυθόρμητο περιλαμβάνει και στοιχεία ηγεμόνευσης από την κυρίαρχη ιδεολογία. Ακριβώς γι’ αυτό το κόμμα είναι αναγκαίο για να μπορέσει να αρθρωθεί, μέσα στην ίδια την ανισότητα της ταξικής πάλης, η προλεταριακή γραμμή. Ταυτόχρονα, πρωτοδιατυπώνεται εδώ μια ακόμη βασική θέση τού μετέπειτα μπολσεβικισμού: η πολιτική δεν μπορεί να εξαντλείται στην οικονομική διεκδίκηση. Αντιθέτως, θα πρέπει να βλέπει το σύνολο των σχέσεων εξουσίας, να επικεντρώνει στην πολιτική εξουσία ως επίδικο, να προσπαθεί να οικοδομήσει ευρύτερες συμμαχίες. Η αντίληψη αυτή του κόμματος υπερβαίνει κατά πολύ και την αντίληψη του κόμματος ως γραφειοκρατικού μηχανισμού της Β΄ Διεθνούς και την απουσία ενός ουσιώδους στοχασμού ως προς την κομματική πολιτική μορφή που χαρακτηρίζει τη σκέψη του ίδιου του Μαρξ.

Η τέταρτη τομή αφορά την εξέλιξη μιας διαλεκτικής σύλληψης της σχέσης ανάμεσα στις δημοκρατικές διεκδικήσεις και το στόχο της ανατροπής της αστικής εξουσίας. Εδώ έχει ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο εξελίσσεται, συχνά και μέσα από την αποτίμηση ιδίως της Επανάστασης του 1905, η αντίληψη της σχέσης ανάμεσα στη δημοκρατική και την προλεταριακή επανάσταση, με απομάκρυνση από τη λογική των διακριτών σταδίων προς τη δυνατότητα της προλεταριακής επανάστασης και της κατάληψης της εξουσίας να μπορεί να ικανοποιήσει ταυτόχρονα τις δημοκρατικές και τις σοσιαλιστικές διεκδικήσεις, απομάκρυνση που γίνεται περισσότερο παρά ποτέ σαφής στον τρόπο με τον οποίο ο Λένιν –συχνά μόνος μέσα στην ηγεσία των μπολσεβίκων– πιέζει για την αλλαγή γραμμής σε όλη την περίοδο ανάμεσα στο Φλεβάρη και τον Οκτώβρη του 1917.

Η πέμπτη τομή αφορά την αντίληψη της διαλεκτικής ανάμεσα στον εσωτερικό ταξικό συσχετισμό και τη διεθνή συμπεριφορά μέσα στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα. Παρότι απλουστευτική σε ορισμένες πλευρές της ως οικονομική θεωρία, η θεωρία του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό θα έχει το πλεονέκτημα να μπορεί να δει τον πραγματικό επικαθορισμό των εσωτερικών εξελίξεων από τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, άρα και τη δυνατότητα συμπύκνωσης των ταξικών αντιθέσεων και επιτάχυνσης των εξελίξεων. Επιπλέον, θα μπορεί να επαναστατικοποιεί την προσέγγιση του διεθνούς συστήματος, καθώς η θεωρία του ιμπεριαλισμού θα δίνει προτεραιότητα στις εσωτερικές ταξικές σχέσεις ως καθοριστικές για τη διεθνή συμπεριφορά. Αποκορύφωμα αυτού του στοχασμού η έμφαση στην ανισότητα και τον ανταγωνισμό μέσα στο διεθνές σύστημα που θα αποτυπωθεί στην έννοια της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας και το σχήμα του «αδύναμου κρίκου» σε αντίθεση με τα σχήματα «παγκόσμιου καπιταλισμού» που κατά καιρούς επανέρχονται στο προσκήνιο.

Ακριβώς γι’ αυτό το λόγο, η έκτη τομή αφορά την ίδια τη σύλληψη της δυνατότητας της επαναστατικής ρήξης. Παρότι διακηρυκτικά η Β΄ Διεθνής θα αναφέρεται στην επαναστατική αλλαγή, εντούτοις αυτό το ενδεχόμενο σταδιακά θα τίθεται όλο και περισσότερο είτε ως μια μακρινή προοπτική είτε ως το αποτέλεσμα της σταδιακής μετεξέλιξης της ίδιας της πραγματικότητας. Ουσιαστικά, παρότι ο Λένιν ήταν στην ίδια πλευρά με τον Κάουτσκι στην περίφημη αντιπαράθεση με τον αναθεωρητισμό του Μπερνστάιν, τελικά εκ των πραγμάτων η οπτική του Μπερνστάιν είχε ηγεμονεύσει. Αντιθέτως, η λενινιστική οπτική, ειδικά μετά το ξέσπασμα του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, διέβλεπε τη δυνατότητα να συμπυκνωθούν αντιφάσεις σε τέτοιο βαθμό που να καταστήσουν εφικτή την κατάληψη της εξουσίας και την εκκίνηση μιας διαδικασίας επαναστατικού μετασχηματισμού. Αυτό θεωρητικά υποστηρίχθηκε από την ιδιαίτερη σύλληψη της έννοιας της συγκυρίας ως συνάρθρωσης και συμπύκνωσης αντιθέσεων, πάντοτε ιστορικά πρωτότυπων και προσίδιων στην ιστορία κάθε κοινωνικού σχηματισμού.

Η έβδομη τομή αφορά την ίδια τη σύλληψη της επαναστατικής εξουσίας. Παραμονές της Επανάστασης του 1917 ο Λένιν ξαναπιάνει το νήμα από τον Εμφύλιο Πόλεμο στη Γαλλία του Μαρξ και ασχολείται συστηματικά με το θέμα της δικτατορίας του προλεταριάτου. Σε πείσμα μιας ολόκληρης κρατικιστικής παράδοσης μέσα στην ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, ο Λένιν επαναδιατυπώνει τη μαρξική θέση για μια μορφή πολιτικής εξουσίας η οποία εμπεριέχει την αναίρεσή της, για ένα κράτος που έχει ως βασικό στόχο το μαρασμό του κράτους. Ταυτόχρονα, και πάλι με τρόπο ανάλογο με αυτόν που ο Μαρξ είχε δει στην Κομμούνα του Παρισιού την πρακτική επίλυση του θεωρητικού προβλήματος για την επαναστατική εξουσία, ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι ήδη από αρκετά χρόνια πριν είχαν δει στη μορφή των σοβιέτ (των συνελεύσεων αντιπροσώπων από εργασιακούς χώρους και το στρατό) το πρότυπο μιας μορφής προλεταριακής δημοκρατίας που να υπερβαίνει την απλή εξατομικευμένη αντιπροσώπευση της αστικής δημοκρατίας και να στηρίζεται στην αντιπροσώπευση στη βάση κοινωνικών εντάξεων και αναφορών. Ανεξάρτητα από το μετέπειτα μαράζωμα των σοβιέτ και την εγκατάλειψη του στόχου του μαρασμού του κράτους, εφόσον στη σταλινική περίοδο θα προκριθεί το σχήμα ότι η ισχυροποίηση του κράτους οδηγεί στο σοσιαλισμό, οι τοποθετήσεις αυτές θα ανοίξουν ένα αμετάκλητο ρήγμα στη θεωρία και την πρακτική του επαναστατικού κινήματος.

Η όγδοη τομή αφορά τη σύλληψη της αναγκαίας διάσπασης στις πολιτικές μορφές του εργατικού κινήματος και την αυτοτελή πολιτική συγκρότηση του επαναστατικού ρεύματος ως επαναστατικού κόμματος. Χωρίς να υποτιμά τη σημασία του ενιαίου μετώπου γύρω από κομβικούς στόχους, η αντίληψη της αναγκαίας διάσπασης επέτρεψε την ανάπτυξη των επαναστατικών ρευμάτων πολύ περισσότερο απ’ ό,τι η λογική της παραμονής εντός των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων ως «αριστερής πτέρυγας», ουσιαστικά μια αντίληψη του κόμματος ως ενεργού αντίφασης, την οποία είχαν προκρίνει άλλες αριστερές αντιπολιτεύσεις στην κυρίαρχη σοσιαλδημοκρατία.

Η ένατη τομή αφορά τη σύλληψη της διεθνούς διάστασης που πρέπει να έχει το κομμουνιστικό κίνημα. Παρότι σε μεγάλο βαθμό η έννοια του διεθνισμού θα ταυτιστεί αργότερα με την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της σοβιετικής εξουσίας και η Γ΄ Διεθνής θα λειτουργήσει με όρους επιβολής γραμμής και παρέμβασης στο εσωτερικό των επιμέρους τμημάτων, σε επίπεδο αρχής η ανάγκη να συγκροτηθούν οι επαναστατικές τάσεις σε επίπεδο διεθνούς πολιτικού ρεύματος, η αλληλεγγύη και ο συντονισμός που αυτό επέτρεπε, η διαμόρφωση μιας διεθνούς σφαίρας δημόσιου διαλόγου, αποτέλεσαν αναμφίβολα σημαντικές εξελίξεις και βοήθησαν στη διαμόρφωση κομμουνιστικών τάσεων σε όλο τον κόσμο.

Η δέκατη τομή επαναφέρει στο προσκήνιο την ειδική έμφαση στην ανάγκη συνάρθρωσης επαναστατικής πρακτικής και επαναστατικής θεωρίας που χαρακτήρισε και την παρέμβαση του ίδιου του Μαρξ. Η άρνηση του εμπειρισμού και του πρακτικισμού, η συναίσθηση ότι η θεωρία του ιστορικού υλισμού αποτελεί αναγκαίο όριο απέναντι στην κυρίαρχη ιδεολογία, η υποστήριξη από μια διαλεκτική και υλιστική πρακτική της φιλοσοφίας θα είναι οι ειδικές μορφές που θα πάρει αυτή η έμφαση στη θεωρία. Η εικόνα του Λένιν που το 1915-1916, εν μέσω της πιο μεγάλης στρατηγικής κρίσης του διεθνούς εργατικού κινήματος, εξαιτίας και της προδοσίας της Β΄ Διεθνούς, στρέφεται παράλληλα με τη φρενήρη πολιτική δραστηριότητα σε μια εκτεταμένη μελέτη τόσο της θεωρίας του ιμπεριαλισμού όσο και της διαλεκτικής φιλοσοφίας εκφράζει με τον καλύτερο τρόπο την ειδική βαρύτητα της θεωρίας.

Τα όρια της τομής

Προφανώς και η λενινιστική τομή είχε και τα όριά της, αποτέλεσμα και των συγκεκριμένων ιστορικών συνθηκών μέσα στις οποίες έλαβε χώρα:

Πρώτον, ο ιδεολογικός πυρήνας του μπολσεβικισμού, παρά το χαρακτήρα ρήξης που είχε με τον αναθεωρητισμό της Β΄ Διεθνούς, εντούτοις θα διαπερνιέται και αυτός από μερικές βασικές αντιφάσεις:
·    Αφενός την αναπαραγωγή στοιχείων οικονομισμού, πρωτίστως ως αντίληψης της προτεραιότητας των παραγωγικών δυνάμεων. Χαρακτηριστική είναι εδώ η μετατόπιση και του ίδιου του Λένιν από μια αρχική πολεμική απέναντι στον τεηλορισμό και την καπιταλιστική οργάνωση της παραγωγής, προς μια ιδιότυπη αντίληψη κομμουνιστικού τεηλορισμού σύμφωνα με τον οποίο η αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της χρήσης αυτών των μορφών εργασίας θα μείωνε τον μέσο χρόνο εργασίας και θα άφηνε κοινωνικό χρόνο για την ενεργό συμμετοχή στο επαναστατικό προτσές. Σε ένα αντίστοιχο πνεύμα και η ασταθής συνάρθρωση ανάμεσα στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων και την ανάδειξη μιας νέας επαναστατικής εξουσίας που αποτυπώνει το σύνθημα: Η επανάσταση είναι εξηλεκτρισμός και σοβιέτ.
·    Αφετέρου τη διατήρηση έντονων στοιχείων κρατισμού, κυρίως ως αντίληψης τού κράτους ως ουδέτερου ή ορθολογικού εργαλείου. Η γοητεία που ασκούσε ακόμη και στον Λένιν η πρακτική ορθολογικότητα του σύγχρονου κράτους ή πλευρών της λειτουργίας του (βλ. τον τρόπο που χρησιμοποιεί τους σιδηροδρόμους και το συντονισμό τους, ως παράδειγμα) είναι χαρακτηριστική και θα επιβεβαιώνεται άλλωστε και από την ανάγκη αντιμετώπισης των άμεσων και πολύ πρακτικών αναγκών της μετεπαναστατικής Ρωσίας.

Δεύτερον, παρότι ζώντος του ίδιου του Λένιν το μπολσεβίκικο κόμμα είχε μια σχετικά δημοκρατική λειτουργία και πλούσια εσωτερική συζήτηση, εντούτοις η ανάδειξη της σημασίας του κόμματος δεν συνοδεύτηκε από ένα συνολικότερο στοχασμό πάνω στο χαρακτήρα του κόμματος ως φορέα της εργατικής αντι-ηγεμονίας (Γκράμσι) ή πάνω στη σύλληψη των εσωκομματικών αντιθέσεων ως στιγμών της ταξικής πάλης που σε τελική ανάλυση δεν μπορούν να επιλυθούν διοικητικά (Μάο). Γι’ αυτό και σε αντίθεση με την πρακτική του ίδιου του Λένιν (που απαιτούσε οι πλατφόρμες των ‘αντιπολιτεύσεων’ να εκδίδονται από τον κρατικό εκδοτικό μηχανισμό) η λογική του ‘λενινιστικού’ κόμματος θα ταυτιστεί πολλές φορές με τη λογική του μονολιθικού κόμματος, με την αντιμετώπιση των διαφωνιών ως εν δυνάμει υπονομευτών, με την άρνηση της αναγνώρισης τάσεων, με τη διοίκηση του κόμματος από πάνω προς τα κάτω, με τον περιορισμό των δυνατοτήτων δημόσιας και ανοιχτής πολιτικής αντιπαράθεσης και συζήτησης. Ακόμη χειρότερα, θα οδηγεί και στη λογική «διαφωνών = αντίπαλος = εχθρός = πράκτορας» που θα νομιμοποιήσει τα εκτεταμένα διοικητικά μέτρα και τις εκκαθαρίσεις της δεκαετίας του 1930.

Τρίτον, παρότι ορθώς ο Λένιν όρισε, ιδίως στο Κράτος και Επανάσταση, ότι η δικτατορία του προλεταριάτου έχει πολύ περισσότερο το χαρακτήρα της πιο πλατιάς προλεταριακής δημοκρατίας με σκοπό την όξυνση της ταξικής πάλης και το ξερίζωμα όλων των μηχανισμών που αναπαράγουν τις καπιταλιστικές σχέσεις εκμετάλλευσης και καταπίεσης, εντούτοις, ακόμη και όταν ζούσε ο Λένιν, η έννοια της δικτατορίας του προλεταριάτου έδειχνε να μετατοπίζεται προς την κατεύθυνση μιας δικτατορικής διακυβέρνησης στο όνομα του προλεταριάτου, μια αντίληψη «διακυβέρνησης μέσω εκτάκτων διαταγμάτων» που αρχικά τουλάχιστον οριζόταν πρωτίστως ως αναγκαστική απάντησης σε έκτακτες συνθήκες. Σε αυτό θα πατήσει και η μετέπειτα σταλινική μετατόπιση προς την αντίληψη του ‘ισχυρού’ κράτους ως προϋπόθεσης για το σοσιαλισμό, αντίληψη που δεν θεωρεί το κομμουνιστικό πρόταγμα μια ανοιχτή διαδικασία κοινωνικού πειραματισμού και μετασχηματισμού αλλά πολύ περισσότερο ένα σχέδιο κοινωνικού εξορθολογισμού (ή ακόμη και κοινωνικής μηχανικής) που μια πρωτοπορία, εφόσον το έχει συλλάβει με ενάργεια, αναλαμβάνει να το φέρει σε πέρας αξιοποιώντας την κρατική εξουσία που κατέχει, συγκρουόμενη με όποιον μπαίνει εμπόδιο σε αυτή τη διαδικασία, ακόμη κι αν αυτές είναι οι ίδιες οι κοινωνικές μάζες τις οποίες υποτίθεται ότι αποσκοπεί να χειραφετήσει.

Τέταρτο, παρότι από πολύ νωρίς, και σε αντιδιαστολή με τον οικονομίστικο εργατισμό ορισμένων τάσεων της ρωσικής σοσιαλδημοκρατίας, ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι είχαν διατυπώσει μια αντίληψη της επαναστατικής πολιτικής πρωτίστως ως οικοδόμησης συμμαχιών, εντούτοις η υποτίμηση της σημασίας της συμμαχίας με την αγροτιά θα χαρακτηρίσει συχνά τους μπολσεβίκους. Αυτό θα είναι, εκτός των άλλων, και το αποτέλεσμα σχετικά βαθιά ριζωμένων ιδεολογικών προκαταλήψεων (αντανακλάσεων με έναν τρόπο της ειδικής μορφής αντίθεσης πόλης – υπαίθρου που επικρατούσε στη Ρωσία) απέναντι στην αγροτιά, ειδικά εκείνους που είχαν μικρές ή μεσαίες ιδιοκτησίες, ως μια εν γένει «αντιδραστική μάζα», καθυστερημένη και συντηρητική, προκαταλήψεων που θα ενταθούν και από την επίμονη προτίμηση των αγροτικών μαζών προς τους Σοσιαλεπαναστάστες, ακόμη και μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση. Η ταλάντευση που θα υπάρξει απέναντι σε αυτά τα στρώματα μετεπαναστατικά θα κορυφωθεί με τη βίαιη διοικητική προσπάθεια απόσπασης των αγροτικών πλεονασμάτων μετά το 1929.

Ο λενινισμός σήμερα

Τι σημαίνει σήμερα λενινισμός; Το να πούμε ότι λενινισμός σήμερα σημαίνει απλώς την οικοδόμηση μιας κλασικής ‘τριτοδιεθνιστικής’ οργάνωσης (από μικρές οργανώσεις έως μεγάλα κόμματα όπως το ΚΚΕ) όπου την ανεπάρκεια του οικονομισμού και τη ρητή ή άρρητη νεκρανάσταση της θεωρίας των σταδίων θα προσπαθεί να συγκαλύψει ο μηρυκασμός τσιτάτων και χωρίων από τα άπαντα του Λένιν, θα έδειχνε απλώς ότι μάλλον δεν έχουμε κατανοήσει την ουσία του λενινισμού.

Αν ήταν να δούμε σήμερα το πραγματικό χνάρι του λενινισμού, αυτό θα το βλέπαμε:

·    Στην αντίληψη της Αριστεράς όχι ως απλού κινηματισμού ή ως «διαρκούς κοινωνικής και πολιτική ευαισθησίας» αλλά ως κινήματος που διεκδικεί να καταλάβει την πολιτική εξουσία, που επιμένει στον επαναστατικό δρόμο, για να μπορέσει να εκκινήσει μια διαδικασία κοινωνικού μετασχηματισμού, χωρίς αυταπάτες ούτε για την πιθανότητα ‘αυτομετασχηματισμού’ της καπιταλιστικής κοινωνίας ούτε για τη δυνατότητα «εναλλακτικών νησίδων ελευθερίας» μέσα στον καπιταλισμό.
·    Στην επιμονή στην καθοριστικότητα και την κεντρικότητα της πολιτικής πάλης και παρέμβασης σε ρήξη με λογικές αυθορμητισμού που θεωρούν ότι με αυτόματο τρόπο θα περάσουμε από τα κινήματα στην πολιτική συγκρότηση.
·    Στην έμφαση στη συγκρότηση μιας λαϊκής αντικαπιταλιστικής συμμαχίας με όρους πολιτικούς, με βάση τη συνάρθρωση ενός ευρύτερου φάσματος διεκδικήσεων σε κατεύθυνση ρήξης με τις καπιταλιστικές σχέσεις εξουσίας και εκμετάλλευσης.
·    Στον εκ νέου πειραματισμό με τη μορφή - κόμμα, σε μια προσπάθεια αυτό να είναι πραγματικά το πολιτικό πεδίο όπου συναντιούνται και συναρθρώνονται διαφορετικές διεκδικήσεις, αντιμετωπίζεται διαλεκτικά η εγγενής ανισότητα στο ξεδίπλωμα της πάλης των τάξεων, χωρίς να θεωρείται ούτε ως στρατηγείο ούτε ως κράτος εν κράτει αλλά ως το πάντα ανοιχτό στις δυναμικές της ταξικής πάλης κέντρο της εργατικής αντι-ηγεμονίας, αναγνωρίζοντας ότι η πιο πλατιά δημοκρατία στο εσωτερικό είναι παράγοντας ισχύος και όχι αδυναμίας του.
·    Στη ικανότητα ανάγνωσης των αλλαγών που συμβαίνουν στον σύγχρονο καπιταλισμό, την παραδοχή των αναδιαρθρώσεων και των μεταλλάξεών του, στον εντοπισμό των κρίσιμων αντιφάσεων που τον διαπερνούν. Στην αποφυγή του οικονομισμού, του εμπειρισμού και του δογματισμού.
·    Στην προσπάθεια αναμέτρησης με τις σύγχρονες μορφές του ιμπεριαλισμού, σε κάθε πτυχή τους –οικονομική, πολιτική και ιδεολογική–, τον τρόπο που ο σύγχρονος ιμπεριαλισμός είναι κατεξοχήν μη εδαφικός και μη επικρατειακός, την εσωτερίκευση των τάσεων της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας στο εσωτερικό κάθε σχηματισμού. Αυτό σημαίνει τη διπλή ρήξη τόσο με κάθε εύκολο σχήμα «παγκόσμιου καπιταλισμού» (συμπεριλαμβανομένου και μέρους της φιλολογίας περί ήδη συντελεσθείσας ‘παγκοσμιοποίησης’) όσο και με απλουστευτικές αναγνώσεις του τύπου «οι ιμπεριαλιστές τη γη ξαναμοιράζουν».
·    Στη διαρκή επίγνωση ότι η εξέλιξη της ταξικής πάλης απαιτεί νέες απαντήσεις σε νέα ερωτήματα που τίθενται. Σήμερα, αντιμέτωποι με τη εκ νέου επιστροφή στοιχείων αριστερού ριζοσπαστισμού, ειδικά στη νέα γενιά, η αναγκαία προσπάθειά μας για «Επιστροφή στον Λένιν» δεν μπορεί να είναι μια επανάληψη αλλά μια καινοτομία, μια «Επιστροφή στο μέλλον». Όπως ακριβώς ο Λένιν έσπευσε να προτείνει ακόμη και νέο όνομα για τα κόμματα και τη Διεθνή –για να τονίσει τη ρήξη που έφερνε ο μπολσεβικισμός– έτσι και σήμερα ο αυθεντικός λενινισμός δεν μπορεί παρά να είναι ο ριζικός μετασχηματισμός του λενινισμού, η αυτοκριτική ρήξη με οτιδήποτε θα μπορούσε να οριστεί ως παράμετρος της κρίσης του κομμουνιστικού κινήματος, η ριζική πολιτική πρωτοτυπία. Αυτή θα ήταν και η καλύτερη δικαίωση της περιπέτειας του μπολσεβικισμού.

Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 18 του περιοδικού «Εκτός Γραμμής». Ευχαριστούμε τον Παναγιώτη Σωτήρη για την ευγενική παραχώρηση.

Ο μακάβριος χορός και η ανακάλυψη της «λαϊκής βούλησης»

2011-11-03T23:48:00.000+02:00

Του Νικόλα Σεβαστάκη από το Red Notebook

Το μνημονιακό μπλοκ δεν έχει καταφέρει να συγκροτηθεί πολιτικά και κυρίως δεν έχει επιτύχει να βρει μια πατέντα διακυβέρνησης ικανή να αναλάβει, έως τέλους, τις μεταλλαγές του πολιτικού συστήματος και τη μακρόπνοη επιχείρηση της «βαθιάς» νεοφιλελεύθερης αναμόρφωσης της χώρας, των κοινωνικών και εργασιακών σχέσεων, του κράτους.

Σημαντικές δυνάμεις αυτού του χώρου δεν θέλουν σε καμιά περίπτωση μια εκλογική αναμέτρηση. Φοβούνται τον «απρόβλεπτο λαϊκισμό» του Σαμαρά, την ενδεχόμενη άνοδο των κομμάτων της Αριστεράς και την εκλογική κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ. Αυτές οι δυνάμεις διχάζονται όμως ως προς το δημοψήφισμα: ένα τμήμα τους συντάσσεται με το παπανδρεϊκό ρίσκο, ενώ ένα άλλο κομμάτι των ελίτ επιδιώκει τον ολοσχερή παραμερισμό του λαϊκού παράγοντα από τις εξελίξεις θεωρώντας ότι η κρίση νομιμοποίησης μπορεί τελικά να προσπεραστεί μέσα από σχήματα «εθνικής συνεργασίας».

Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε: και οι δυο πλευρές των υπέρ και κατά του δημοψηφίσματος πολιτεύονται στη βάση του κοινωνικού φόβου και των κυνικών διαιρέσεων, μεταφράζοντας την έκτακτη ανάγκη σε διάφορες αντιδημοκρατικές τεχνικές για τη συνέχιση και εμβάθυνση των πολιτικών της άγριας λιτότητας και των θεσμικών μεταρρυθμίσεων που ενσωματώνουν αυτές τις πολιτικές ως θεμελιώδεις νόμους για τα επόμενα είκοσι τουλάχιστον χρόνια. Η όψιμη απόφαση του Παπανδρέου για δημοψήφισμα θέλει να αγοράσει χρόνο για τον ίδιο και την ηγεσία του. Συγχρόνως, εκθέτει δελφίνους και υποψήφιους προβεβλημένους του ίδιου χώρου ως «κατεστημένα που αντιδρούν» γιατί φοβούνται τον λόγο του λαού. Η πρόταση του δημοψηφίσματος επιχειρείται επίσης να επενδυθεί με ένα επίχρισμα θολής αντιστασιακής διάθεσης απέναντι στις τράπεζες, τα «συμφέροντα» και την τρόϊκα.

Η από τα δεξιά, «αντιλαϊκιστική» κριτική στον παπανδρεϊκό τυχοδιωκτισμό, που είναι όντως τέτοιος, ευνοεί, ενδεχομένως, τον πρωθυπουργό να παρακάμψει το πραγματικό πρόβλημα και να ξανααπευθυνθεί στο λαό ή έστω στον λαό ενός απολύτως παραλυμένου και αποδιοργανωμένου ΠΑΣΟΚ.

Πρόκειται για έναν μακάβριο χορό μέσα στο ευρύτερο μνημονιακό στρατόπεδο και στις διάφορες μερίδες του. Παρά την τωρινή αρνητική αντίδραση «έγκριτων συγκροτημάτων» και άλλων κέντρων επιρροής στην ιδέα του δημοψηφίσματος, όλοι ξέρουμε ότι θα παίξουν το χαρτί του φόβου και της εθνικής καταστροφής για να μην προκριθεί το Όχι. Και ο Παπανδρέου επενδύει στην ίδια στρατηγική του φόβου, η οποία, αν και εφόσον ευοδωθεί, θα του αποφέρει ένα ανέλπιστο δώρο: θα τον «προβιβάσει» ξανά στον όλο μνημονιακό χώρο ακόμα και σε εκείνους τους παράγοντες οι οποίοι, στο εσωτερικό ή στο εξωτερικό, είναι προς στιγμή εξοργισμένοι με την αποκοτιά του.

Τι θα έχει επιτύχει; Να μετατοπίσει το δίλημμα από τις μη νομιμοποιημένες πολιτικές των Μνημονίων στο ερώτημα «τρίτος κόσμος ή Ευρώπη, έστω και φτωχή». Και φυσικά το Ναι σε ένα τέτοιο δημοψήφισμα θα θεωρηθεί συνολική έγκριση της δέσμευσης της «χώρας» στις δεκαετίες του μονόδρομου και των απεχθών όρων του.

Δεν συμμερίζομαι την αισιοδοξία πολλών για τη νίκη του Όχι στο ενδεχόμενο ενός τέτοιου δημοψηφίσματος. Λογαριάζουμε συχνά χωρίς τον συντηρητικό κόσμο, χωρίς το φόβο και τις ανησυχίες των ανθρώπων για το αύριο, χωρίς τους δισταγμούς και ενός κόσμου που φοβάται για τις τρεις χιλιάδες ευρώ της κατάθεσής του και ζει στην απόλυτη σύγχυση.

Και οι δυο μερίδες των μνημονιακών αποτελούν μέρος του ίδιου προβλήματος. Τόσο οι «τυχοδιωκτικές» όσο και οι «σοβαρές», τόσο αυτές που επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν κυνικά τον κόσμο ως όπλο για τη δική τους εξουσία όσο και οι άλλες που σχεδιάζουν απλώς μια αμιγώς αυταρχική «διακυβέρνηση των σωφρόνων». Αντίποδας σε όλες αυτές τις τεχνικές ήπιων ή σκληρών πολιτικών πραξικοπημάτων, μπορεί να είναι μόνο η συνεχής παρουσία της λαϊκής κινητοποίησης, η απαίτηση για εκλογές και η ένταση των κοινωνικών αγώνων για την πτώση της επικίνδυνης κυβέρνησης.

Το μαγαζάκι του τρόμου που νόμιζε πως είναι Ιερόν Παλάτιο...

2011-11-02T23:47:00.001+02:00

Αντιγραφή από την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Τετάρτη 2 Νοεμβρίου 2011. Για τελευταία φορά άραγε;

Οταν γίνεται ένα λαθάκι αλά γκρηκ στατίστικς στον γερμανικό προϋπολογισμό της τάξεως των 50 δισ., θεωρείται «αβλεψία» και η επιθεώρηση της αναθεώρησης των αριθμών συνεχίζεται κανονικά. Ετσι συμβαίνει όταν οι αριθμοί αφορούν αέρα, δηλαδή λογιστικό χρήμα, επιδέχονται «δημιουργική λογιστική». Και ούτε γάτα ούτε ζημιά...
...όταν όμως οι αριθμοί αφορούν ανθρώπους, 1.000.000 φέρ' ειπείν ανέργους στην Ελλάδα, ή το 21,5% του εργατικού δυναμικού της Ισπανίας, το πράγμα δεν έχει να κάνει με «αβλεψίες», αλλά με τραγωδίες, προσωπικές τραγωδίες σε μαζική κλίμακα. Τόσον που να προσδιορίζουν τις τύχες ολόκληρων λαών...
«Αβλεψίες» κυκλώπων. Κυκλώπων κανίβαλων, που τρώνε σωρηδόν ζωές ανθρώπων μόνον και μόνον για να έχουν τα χαρτοφυλάκιά τους λίγον αέρα περισσότερον...

Εδώ και πολλούς μήνες έβλεπα τα τρομαγμένα μάτια του Πρωθυπουργού...

...κάθε φορά που έβγαινε στις οθόνες μας τα μάτια του τρεμόπαιζαν από τρόμο. Πάνω σε ένα πρόσωπο που γερνούσε και γερνούσε και γερνούσε

όπως του Ντόριαν Γκραίη χωρίς το πορτραίτο του· μπροστά στον καθρέφτη του ο Γιώργος,

από τις οθόνες μας εμείς, βλέπαμε

δυο μάτια που σπαρταρούσαν από τρόμο

τα μάτια του «γυμνού βασιλιά» -τη μια φορά- ή της μάγισσας που ρωτάει τον καθρέφτη της τι χρη δραν - την άλλη.

Μάτια της καρικατούρας ενός ξεπεσμένου Αμλετ που του έπεσε βαρύ το φορτίο μιας ξεθυμασμένης δυναστείας, ένας Σελευκίδης Καβαφικός,

ή τα τρομαγμένα μάτια εκείνου που βλέπει να χάσκει μπροστά του ο αγρός του Κεραμέως.

***

Οχι, ο Γιωργάκης δεν προσπάθησε να διαχειριστεί υποθέσεις που τον υπερέβαιναν, όχι. Εγινε από καιρό υποχείριο κι ανδράποδο επιλέγοντας τον μόνον τρόπο ύπαρξης που μπορούσε να σταθεί στο ύψος του

σπιθαμιαίο ενδεχομένως, αλλά ικανό να ξεγελάσει πολλούς, έστω για λίγο. Ο Παπανδρέου έλαβε ένα 46% και σε δύο μόλις χρόνια αποδομήθηκε.

Οχι διότι έτρεχε πίσω απ' τα γεγονότα,

αλλά διότι δημιουργούσε ο ίδιος τα γεγονότα που μπορούσε να διαχειρισθεί. Ή που του έλεγαν πώς να διαχειρισθεί.

Διότι με δύο μόνον τρόπους λειτούργησε και κυβέρνησε: τους εκβιασμούς και τις υπαγορεύσεις.

Εκβιασμούς προς τον λαό.

Υπαγορεύσεις από τους πάτρωνές του.

Ντόπιους και ξένους.

Οι εκβιασμοί του Παπανδρέου προς τον λαό περιείχαν ψέμματα, δολιότητα, αλαζονεία, τετελεσμένα, περιφρόνηση, συκοφαντίες κι αναλγησία.

Και οι υπαγορεύσεις που δεχόταν απ' τους Δυνατούς, περιείχαν τη δουλικότητα, την ιδιοτέλεια και τη μωρία των προθύμων.

Αγόμενος και φερόμενος απ' την εποχή της Ωλμπράιτ τότε έως την εποχή της Μέρκελ σήμερα, έγινε από ανδράποδο ανδρείκελο, ενώ το μόνο πραγματικό προϊόν που μπόρεσε να παράξει ο Παπανδρέου, ή μάλλον ο τρόμος του Παπανδρέου ήταν ο φόβος,

ο φόβος διασκορπισμένος πάνω απ' το κεφάλι της επικράτειας, ο φόβος πάνω απ' το κεφάλι των πολιτών, ώσπου να μετατραπεί ο λαός σε ένα φοβικό κοπάδι.

***

Η διαχείριση του φόβου που παρήγαγε ο τρόμος του, ήταν το μόνον τάλαντο του Γιώργου, ή μάλλον για την ακρίβεια, του αδελφού του Νίκου.

Ολους τους εκβιασμούς που εξαπέλυσε σαν τις πληγές του Φαραώ κατά των Ελλήνων ο γιος του Ανδρέα, τους εμπνεύστηκε και τους εισηγήθηκε ο άλλος του γιος και πάντως όλη μαζί η αγία οικογένεια των Παπανδρέου.

..............................................

Τώρα, που αυτός ο επικίνδυνος άνθρωπος πέφτει, μπορεί να γίνει ακόμα πιο επικίνδυνος -ως και κάποιο θερμό επεισόδιο κάπου θα μπορούσε ενδεχομένως να στηθεί, προκειμένου να μείνει αγκιστρωμένος στην καρέκλα του, άχθος αρούρης, ο θλιβερός αυτός τυχοδιώκτης

που κυκλοφορεί πλέον σαν απασφαλισμένη χειροβομβίδα...

Εκείνοι, οι βουλευτές του, τα στελέχη του, όσοι εξ αυτών πίστεψαν τέλος πάντων, ότι ο Παπανδρέου είναι ο καπετάνιος τους, βλέπουν τώρα μπροστά στα μάτια τους έναν πειρατή,

έναν Σαμψών της ελεεινής μορφής.

Εναν καταστροφικόν άνθρωπο και τώρα αυτοκαταστροφικόν, ό,τι χειρότερο για την κοινωνία και την πατρίδα.

Μετράει μέρες, καλό θα ήταν να μετράει ώρες...

ΣΤΑΘΗΣ Σ.

2.ΧΙ.2011

stathis@enet.gr

Υ.Γ.: Η στήλη θυμάται που ορισμένοι απορούσαν με όσα έγραφε από την πρώτη στιγμή για όσα μας περίμεναν με τον Γιώργο τον Β' Παπανδρέου τον Γ'. Δεν προέβλεπε ο «ναυτίλος», απλώς έβλεπε...

Είσαι σκέτο παρακράτος... ή μήπως σκέτο κράτος;

2011-10-23T18:28:00.002+03:00

Αναδημοσίευση του ομότιτλου κειμένου του Άρη Χατζηστεφάνου από το The Press Project.

Είσαι σκέτο παρακράτος... ή μήπως σκέτο κράτος;

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Ο θάνατος του οικοδόμου Δημήτρη Κοτζαρίδη στο κέντρο της Αθήνας ήταν αναμενόμενο να προκαλέσει θύελλα συζητήσεων. Το ερώτημα είναι για ποιο θέμα

Έχει η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου την ευθύνη μιας «πολιτικής δολοφονίας», δεδομένου ότι ένας υγιής άνθρωπος πέφτει νεκρός - κατά τα φαινόμενα ύστερα από τη χρήση δακρυγόνων από την αστυνομία; Ή μήπως η ουσία του ζητήματος είναι η αντιπαράθεση ενός τμήματος της Αριστεράς με άλλα τμήματα της Αριστεράς, με τον αναρχικό χώρο και με παρακρατικές ομάδες που παρεισφρέουν σε αυτόν;

Αν δεχθούμε την πρώτη εκδοχή, θα έπρεπε να θρηνούμε το πρώτο θύμα της κρατικής καταστολής στη μνημονιακή περίοδο. Όχι μόνο με θλίψη αλλά και με οργή. Απέναντί μας έχουμε πλέον μια κυβέρνηση η οποία δεν θα διστάσει να αιματοκυλίσει τη χώρα για να παραμείνει στην εξουσία και να ολοκληρώσει τις εντολές που έχει λάβει από Έλληνες και ξένους δανειστές. Όσο περισσότερο αισθάνεται απομονωμένη (και η εγκατάλειψή της ακόμη και από τα παραδοσιακά στηρίγματά της στο εκδοτικό κατεστημένο, αυτό μαρτυρά) τόσο πιο κτηνώδεις θα είναι οι αντιδράσεις της. Μετά τις απειλές Βενιζέλου προς τους δημοσιογράφους, ήρθε ο ξυλοδαρμός τους. Μετά τις απειλές κυβερνητικών στελεχών προς τους συνδικαλιστές ήρθε ο... ψεκασμός τους.

Η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν διστάζει να αντιμετωπίσει τους διαδηλωτές με χημικές ουσίες, η χρήση των οποίων θα συνιστούσε έγκλημα κατά της ανθρωπότητας σε καιρό πολέμου. Τα επίπεδα κρατικής και παρακρατικής βίας δεν έχουν προηγούμενο στη μεταδικτατορική Ελλάδα, ενώ αρχίζουν να θυμίζουν στιγμές της μετεμφυλιακής καραμανλικής Ελλάδας.

Η τελευταία συγκέντρωση όμως αντί να αποτελέσει το ξεκίνημα μιας νέας εποχής θα μετατραπεί τελικά σε εργαλείο στα χέρια της κυβέρνησης. Με τη βοήθεια των μεγαλύτερων μέσων ενημέρωσης κατάφερε να παρουσιάσει τα γεγονότα όχι σαν μια ολομέτωπη σύγκρουση του κρατικού μηχανισμού με τους πολίτες αλλά σαν μια εμφύλια διαμάχη της Αριστεράς. Και δείχνει να τα καταφέρνει, ακριβώς επειδή ένα πολύ μικρό αλλά ηχηρό τμήμα της Αριστεράς αλλά και του αντιεξουσιαστικού χώρου έχει μεγαλύτερη όρεξη να χτυπήσει ό,τι βρίσκεται δίπλα του και όχι ό,τι βρίσκεται απέναντί του.Ευθύνες έχουν φυσικά όλες οι πλευρές, αλλά στην πραγματικότητα είναι ασήμαντες. Το ΚΚΕ μπορεί να λειτούργησε με τη λογική των ΚΝΑΤ, περιφρουρώντας όπως το ίδιο καταλαβαίνει την πορεία του, αλλά ήταν εκεί όταν έπρεπε και στις τελευταίες ανακοινώσεις του εστίασε την προσοχή του στην κρατική τρομοκρατία και ζήτησε την ανατροπή της κυβέρνησης. Ο ΣΥΡΙΖΑ έπεσε αρχικά στην παγίδα της αντιπαράθεσης, αλλά ήταν και αυτός εκεί, όπως ήταν και η εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και τα υγιή κομμάτια του αντιεξουσιαστικού χώρου. Και μαζί τους ήταν και εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι - αυτοί που πάντα κινούσαν τα νήματα της ιστορίας δημιουργώντας τις συνθήκες για την Αριστερά να ανασυνταχθεί και να προσφέρει το θεωρητικό και το οργανωτικό πλαίσιο.

Κυρίες και κύριοι, δεν έχουμε εμφύλιο - έχουμε πόλεμο.

Καλό ταξίδι ποιητή της εικόνας και της ανθρωπιάς..

2011-10-10T00:35:00.001+03:00

"Έφυγε" κι ο Κώστας Μπαλάφας. Ο καλλιτέχνης φωτογράφος, ο φωτογράφος της κατοχής και του Αντάρτικου, της Ελληνικής υπαίθρου, των καθημερινών ανθρώπων. Ο "ποιητής της εικόνας και της ανθρωπιάς", όπως επιτυχημένα τον αποκάλεσε μια φίλη. Φτωχαίνει ο τόπος μας... Φτωχαίνει επικίνδυνα.

Βιογραφικά στοιχεία για τον Κώστα Μπαλάφα και φωτογραφίες εδώ.

Στο μυαλό είναι ο Στόχος, το νού σου έ;

2011-10-03T17:25:00.000+03:00

Σ' ΟΣΟΥΣ ΣΠΑΣΑΝΕ
Σ' ΟΣΟΥΣ ΚΡΑΤΑΝΕ
Κουρελιασμένοι απ' τ' αγριεμένα κύματα
πεταμένα υπολείμματα για πάντα από δω και μπρος
στο σκοτεινό θάλαμο της γης
με ισκιωμένο το μυαλό
απ' το ξέφρενο κυνηγητό
τις ασάλευτης πορείας των άστρων
οι τελευταίοι
απόθεσαν το κουρασμένο κεφάλι τους
θυσία
στην τελετουργία των ανεμοστρόβιλων καιρών.
Κι άνθρωποι δεν υπήρχανε.
κι ένα άσπρο χιόνι σιωπής
σκέπασε οριστικά τις βυθισμένες πόλεις...

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Στις 3 Οκτωβρίου 1993 η Κατερίνα Γώγου έφτυσε (για τελευταία φορά) στα μούτρα αυτό τον κόσμο και πέταξε να συναντήσει τους φίλους της, τα μαύρα πουλιά που κάνουν τραμπάλα στις ταράτσες ετοιμόρροπων σπιτιών. Ήταν 53 χρονών...

Δύο, τρεις, πολλές Αργεντινές;

2011-09-29T23:36:00.001+03:00

Από την αρχή του ξεσπάσματος της κρίσης στην Ελλάδα, συνεχείς είναι οι αναφορές στο προηγούμενο της Αργεντινής.

Από τη μιά τα παπαγαλάκια του αστισμού που δεν παύουν να επισείουν το φάντασμα της χρεοκοπίας, σε περίπτωση που ο ελληνικός λαός δεν υποταχθεί στην νεοφιλελεύθερη βαρβαρότητα. Τελευταίος ο πρωθυπουργεύων Βενιζέλος, απείλησε ότι "θα γίνουμε Αργεντινή", ξεχνώντας να πει ότι η Αργεντινή "έγινε Αργεντινή" όταν ο Ντε Λα Ρούα και ο Καβάγιο εφάρμοσαν εκεί τις νεοφιλελεύθερες συνταγές που εφαρμόζει στην Ελλάδα αυτός και η κυβέρνησή του.

Από την άλλη, αριστεροί που, με σχεδόν χιλιαστικό τρόπο, περιμένουν(με) το πότε "θα γίνουμε Αργεντινή". Από Οκτώβριο (του '10), μέσα στον χειμώνα, σίγουρα τον Ιούλιο, ανυπερθέτως τον Σεπτέμβριο...

Μέσα σ' αυτό το κλίμα ξέθαψα ένα κείμενο που είχα γράψει για το πολιτικό περιοδικό "Δρόμοι" το 2002. Τότε που η λαϊκή εξέγερση στην Αργεντινή ήταν ακόμα σε εξέλιξη.

Θα μου πείτε βέβαια πως το να προσπαθείς να αναλύσεις τα πράγματα μέσα από τα μαρξιστικά θεωρητικά εργαλεία, την ώρα που τα λαϊκά στρώματα καταβυθίζονται στην άβυσσο, είναι σαν να ψειρίζεις την μαϊμού. Σύμφωνοι, αλλά κι ο εμπειρισμός μας πήγε πουθενά;

Δύο, τρεις, πολλές Αργεντινές;

Αν δανειζόμαστε αυτό τον τίτλο από άρθρο των J. Brecher καιD. Brutus στο Znet, είναι γιατί δείχνει, κατά την γνώμη μας, την ξεχωριστήσημασία των πρόσφατων γεγονότων στην Αργεντινή, τα οποία κορυφώθηκαν τονπερασμένο Δεκέμβριο με την οικονομική κατάρρευση της χώρας και την λαϊκήεξέγερση που ακολούθησε. Γεγονότα που ξεπερνούν – τόσο σε έκταση όσο καιποιοτικά – τις αντίστοιχες λαϊκές αντιδράσεις που ακολούθησαν τις οικονομικέςκρίσεις στην Ν.Α. Ασία το ’98 και στην Τουρκία τον περασμένο χρόνο. Και πουκαθώς διαρκούν μέχρι σήμερα, ενδέχεται να καθορίσουν την πολιτική, οικονομικήκαι κοινωνική εξέλιξη της Αργεντινής, τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα.

Με το κείμενο αυτό δεν θα επιχειρήσουμε την εξιστόρηση τωνγεγονότων της μεγάλης λαϊκής εξέγερσης του περασμένου Δεκεμβρίου. Ούτε τηνανάλυση της οικονομικής κρίσης που από το ’98 μέχρι σήμερα πλήττει τηνΑργεντινή. Θα προσπαθήσουμε, στο μέτρο του δυνατού, να δούμε την κατάσταση, τηνδυναμική των γεγονότων και της πιθανής εξέλιξής τους με βάση τους μαρξιστικούςόρους και τα μαρξιστικά αναλυτικά εργαλεία.

Είναι η εξέγερση στην Αργεντινή, επαναστατική κατάσταση;

[...]Για μας, και τολμούμε να το πούμε παρά την μικρή χρονικήαπόσταση και την συνεχή εξέλιξη, η κρίση στην Αργεντινή δεν ήταν (είναι) μιααπλή «πολιτική κρίση», μια - έστω έντονη – αντίδραση στις συνέπειες της οικονομικήςκρίσης. Είναι μια τυπική περίπτωση «επαναστατικής κατάστασης», σύμφωνη με τονκλασικό ορισμό της έννοιας από τον Λένιν. Όχι επαναστατική κρίση ή επανάσταση.Είναι όμως «επαναστατική κατάσταση», με άγνωστη ακόμα την εξέλιξή της.

Οι έννοιες της επαναστατικής κατάστασης και τηςεπαναστατικής κρίσης είναι κομβικές για της μαρξιστική παράδοση. Ο ορισμόςτους, βασικά από τον Λένιν, στοχεύει στο να περιγράψει μια συγκεκριμένηιστορική περίοδο της ταξικής πάλης. Να επιτρέψει έτσι στα επαναστατικά κόμματανα καταλάβουν το χαρακτήρα της συγκεκριμένης συγκυρίας που διαμορφώνεται, να«αδράξουν» την ιστορική ευκαιρία την «στιγμή» που εμφανίζεται. (Λίγο πριν είναινωρίς, λίγο μετά είναι αργά).

Θα πρέπει βέβαια να επισημάνουμε, ότι δεν υπάρχει κάποιο«μοντέλο» που να περιγράφει την επαναστατική κατάσταση και την επαναστατικήκρίση. Η πληθώρα των ιστορικών εμπειριών που έχουν εμφανιστεί, παγκόσμια αλλάκαι στην Ελλάδα, δείχνουν ότι η επαναστατική κατάσταση παρουσιάζει πάντοτε τιςδικές της πρωτότυπες και ανεπανάληπτες μορφές.

Όμως, θα μπορούσαμε να αναφέρουμε κάποια βασικάχαρακτηριστικά, που προσδίδουν σε μια συγκυρία επαναστατικό χαρακτήρα.

"Για ένα μαρξιστή δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η επανάστασηείναι αδύνατο να γίνει χωρίς επαναστατική κατάσταση, μα κάθε επαναστατικήκατάσταση δεν οδηγεί σε επανάσταση… Ασφαλώς δεν θα πέσουμε έξω, αν υποδείξουμετρία βασικά γνωρίσματα, τα παρακάτω:

1) Η αδυναμία των κυρίαρχων τάξεων ναδιατηρήσουν σε αναλλοίωτη μορφή την κυριαρχία τους, η κρίση της πολιτικής τηςκυρίαρχης τάξης που δημιουργεί ρωγμή, απ’ όπου εισχωρεί η δυσαρέσκεια και οαναβρασμός των καταπιεζόμενων τάξεων. Συνήθως για να ξεσπάσει επανάσταση δενείναι αρκετό «τα κάτω στρώματα να μην θέλουν», μα χρειάζεται ακόμα και «οικορυφές να μην μπορούν» να ζήσουν όπως παλιά.

2) Επιδείνωση, μεγαλύτερη από τηνσυνηθισμένη, της ανέχειας και της αθλιότητας των καταπιεζομένων μαζών.

3)Σημαντικό ανέβασμα, για τους παραπάνω λόγους, της δραστηριότητας των μαζών, πουσε «ειρηνική» εποχή αφήνουν να τις ληστεύουν ήσυχα, ενώ σε καιρούς θύελλαςτραβιούνται τόσο απ’ όλες τις συνθήκες της κρίσης, όσο και από τις ίδιες τις«κορυφές», σε αυτοτελή ιστορική δράση.

Χωρίς αυτές τις αντικειμενικές αλλαγές, που δεν εξαρτιόνταιούτε από την θέληση ορισμένων χωριστών ομάδων και κομμάτων, αλλά ούτε και απότη θέληση ορισμένων χωριστών τάξεων, η επανάσταση, κατά γενικό κανόνα, δενμπορεί να γίνει. Το σύνολο αυτών των αντικειμενικών αλλαγών, είναι εκείνο πουονομάζεται επαναστατική κατάσταση… (‘Όμως) δεν γεννά κάθε επαναστατικήκατάσταση επανάσταση, αλλά μόνο μια τέτοια κατάσταση όπου οι αντικειμενικέςαλλαγές που απαριθμήσαμε συνενώνονται με τις υποκειμενικές αλλαγές καισυγκεκριμένα: με την ικανότητα της επαναστατικής τάξης να αναλάβει επαναστατικήμαζική δράση, αρκετά ισχυρή, ώστε να τσακίσει (ή να εξασθενίσει σημαντικά) τηνπαλιά κυβέρνηση που ποτέ, ακόμα και σε εποχή κρίσεων, δεν "πέφτει" αν δεν την "ρίξουν". (Β. Ι. Λένιν, "Η χρεοκοπία της II Διεθνούς" 1915).

Νομίζουμε ότι στην Αργεντινή, τον Δεκέμβριο του 2001,εμφανίζονται και τα τρία βασικά χαρακτηριστικά που περιγράψαμε παραπάνω.Πράγματι, έχουμε όχι μόνο αύξηση της δυσαρέσκειας των μαζών από τις συνέπειεςτης σοβούσας από το 1998 οικονομικής κρίσης, αλλά – την συγκεκριμένη στιγμή –και αδυναμία των κυρίαρχων τάξεων να διατηρήσουν αρραγές το κυρίαρχο μπλοκεξουσίας και την ηγεμονία τους. Οι μεγαλειώδεις λαϊκές κινητοποιήσεις, η εικόναενός προέδρου που το σκάει με ελικόπτερο από το πολιορκημένο προεδρικό μέγαρο,οι πέντε βραχύβιες μεταβατικές κυβερνήσεις, η εμφάνιση τριώναλληλοσυγκρουόμενων πόλων – κεντρική κυβέρνηση, τοπικοί κυβερνήτες, γερουσίακαι κομματικοί μηχανισμοί – μέσα στο κυρίαρχο μπλοκ, είναι ταυτόχρονα η έκφρασηαλλά και το αποτέλεσμα της σύμπτωσης των τριών παραγόντων, κατά τηνσυγκεκριμένη ιστορική στιγμή.

Βέβαια, η επαναστατική κατάσταση δεν μετεξελίχθηκε σεεπαναστατική κρίση. Δεν ξέσπασε «επανάσταση», δεν εμφανίστηκαν – τουλάχιστον σεγενικευμένη μορφή – φαινόμενα δυαδικής εξουσίας, δεν κατέρρευσε το αστικόκράτος. Η συσσώρευση των αντικειμενικών συνθηκών δεν ακολουθήθηκε από την αντίστοιχηεκπλήρωση των υποκειμενικών όρων.

Βασισμένη στην διάκριση που κάνει ο Λένιν ανάμεσα στιςυποκειμενικές και αντικειμενικές συνθήκες της επανάστασης (κυρίως στονΑριστερισμό… 1920), η Μάρτα Χάρνεκερ επιμένει ότι πρόκειται για δυοδιαφορετικές πραγματικότητες που πρέπει να διαφορίζονται ρητά. Και αυτό γιατί ηεπαναστατική κατάσταση δεν μετατρέπεται αυτόματα σε επανάσταση. Υιοθετώντας τηνδιάκριση που κάνει η Μ. Χάρνεκερ, μπορούμε να ορίσουμε τις έννοιες ως εξής:

1) Επαναστατική κατάσταση, είναι η περίοδος που συγκεντρώνειτις τρεις γενικές αντικειμενικές συνθήκες που περιγράφει ο Λένιν και η οποίαυποδηλώνεται και με τον όρο «γενική (πανεθνική) πολιτική κρίση». Υποδηλώνει ότιέχουν συσσωρευτεί όλες οι αντικειμενικές συνθήκες που απαιτούνται για την κοινωνικήεπανάσταση.

2) Επαναστατική κρίση ή επανάσταση: η περίοδος, που εκτόςαπό τις αντικειμενικές συνθήκες που αντιστοιχούν στην επαναστατική κατάσταση,εμφανίζεται ποιοτική αλλαγή στη δράση της επαναστατικής τάξης, που περνάει απόδημοκρατικές μορφές πάλης σε μορφές εξεγερσιακού χαρακτήρα.

Είναι γνωστό ποιοι παράγοντες εμφανίζονται σανυποκειμενικοί. Η ανοιχτή πολιτική δράση και αυτόνομη πολιτική έκφραση τωνμαζών, το πρόβλημα με άλλα λόγια του επαναστατικού κόμματος. Η ικανότητα και ηετοιμότητα του επαναστατικού υποκειμένου για δράση. Το πέρασμα τηςεπαναστατικής τάξης από μορφές απλά δημοκρατικές σε μορφές επαναστατικές καιεξεγερσιακές. "Ούτε η καταπίεση των κάτω, ούτε η κρίση των πάνω, δεν θαπροκαλέσουν ακόμα την επανάσταση – θα προκαλέσουν μονάχα το σάπισμα της χώρας –αν δεν υπάρχει σ’ αυτή τη χώρα επαναστατική τάξη ικανή να μετατρέψει τηνπαθητική κατάσταση της καταπίεσης σε δραστήρια κατάσταση αγανάκτησης καιεξέγερσης (Β. Ι. Λένιν: «Η πρωτομαγιά του επαναστατικού προλεταριάτου", 1913).

Τέτοιες υποκειμενικές προϋποθέσεις δεν υπήρξαν στηνΑργεντινή τον περασμένο Δεκέμβριο. Η αριστερά, κατακερματισμένη και με μικρήεπιρροή στις μάζες, δεν μπόρεσε να παίξει τον ιστορικό της ρόλο. Ενώ έπαιξεσημαντικό ρόλο κατά τις πρώτες μέρες στην οργάνωση των μπλόκων στους δρόμους,ενώ η ύπαρξη των δύο αριστερών εργατικών συνομοσπονδιών έπαιξε καθοριστικό ρόλοστην κήρυξη της γενικής – πανεθνικής απεργίας και στο τράβηγμα τηςρεφορμιστικής (αλλά μαζικής) γενικής συνομοσπονδίας σ’ αυτήν, όταν η λαϊκήκινητοποίηση διογκώθηκε και οι πρακτικές της ξέφυγαν από κάθε έλεγχο, ηαριστερά δεν μπόρεσε να τους δώσει πολιτική κατεύθυνση και όραμα, νακαθοδηγήσει και να εκτρέψει τις μαζικές εκδηλώσεις οργής και αγανάκτησης σεδιαδικασία πολιτικής εξέγερσης και κοινωνικής ανατροπής. Αυτό φάνηκε ξεκάθαραόσο προχωρούσαν οι μέρες. Ενώ τις πρώτες μέρες ο κύριος όγκος των διαδηλωτώνκαι εξεγερμένων αποτελούνταν από προλεταριακά και πληβειακά στρώματα (άνεργοι,υποαπασχολούμενοι, βιομηχανικοί εργάτες και εργάτες γης) στην συνέχεια η κοινωνικήβάση διευρύνεται με υπαλλήλους του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα,μικροεπαγγελματίες και μικροαστούς. Ανάλογη είναι και η μετατόπιση στιςπρακτικές πάλης. Οι αποκλεισμοί δρόμων, οι βίαιες διαδηλώσεις και οι πολιορκίες– καταλήψεις κυβερνητικών κτιρίων σταδιακά περιορίζονται. Οι ολονυκτίες στηνΠλατεία Μαΐου και οι κατσαρολάδες παίρνουν την θέση τους. Στην μεγάλη πανεθνικήσυνέλευση της 16^ης Φεβρουαρίου η κόπωση, το μούδιασμα, το αδιέξοδο, είναι ορατά σε όλους.

Σημείωση: Για την «επαναστατική κατάσταση» καθώς και τιςαναφορές στα κείμενα του Β. Ι. Λένιν, στο άρθρο των Γ. Μαυρή και Χ. Βερναρδάκη« ΙΟΥΛΙΑΝΑ 1965: Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΜΑΗΣ – Η πείρα μιας επαναστατικής κατάστασης»(Θέσεις τ. 26, 1989).

Η εικόνα: Vincent Van Gogh, "Peasant burning weeds"

Σπάμε το τείχος της σιωπής

2011-09-26T17:16:00.000+03:00

Η τοποθέτηση των φοιτητών στην κατάληψη στη ΝΕΤ που πραγματοποιήθηκε στις 25 Σεπτέμβρη του 2011 σαν διαμαρτυρία απέναντι στη στάση των ΜΜΕ για τις φοιτητικές κινητοποιήσεις.Πρόκειται για το μαγνητοσκοπημένο μήνυμα των φοιτητών προς την κοινωνία.

Είμαστε σε πόλεμο...

2011-09-19T01:03:00.000+03:00

Είμαστεσε πόλεμο...

Πάψεμωρέ... Καταθλιπτικές εμμονές, θα πουνκάποιοι. Παλαιοκομμουνιστικές εμμονές,θα χαμογελάσουν ειρωνικά κάποιοι άλλοι.

Είμαστεσε πόλεμο...

Τοξέρουμε, θα απαντήσουν οι της εκτός τωντειχών αριστεράς, πάντα ήμασταν. Πάλητων τάξεων, κοινωνικές συγκρούσεις,διαλεκτική, Μάρξ, Ηράκλειτος κλπ, κλπ.Το είπε άλλωστε κι ο Βενιζέλος (ο χοντρόςτου Μεσοπρόθεσμου, όχι ο παλιός τουΙδιώνυμου) ότι “είμαστε σε πόλεμο”.

Είμαστεσε πόλεμο, επιμένω. Σ' εκείνη τη μορφήτου απόλυτου, ολοκληρωτικού πολέμου,όπως τον περιγράφει ο Κλάουζεβιτς. Όπουδεν υπάρχουν γραμμή μετώπου καιμετόπισθεν, μάχιμοι και άμαχοι, εμπόλεμοικαι ουδέτεροι. Όπου ο νικητής τα παίρνειόλα, και ο ηττημένος χάνει τα πάντα.

Δενυπονοώ ότι μέχρι χθες οι τάξεις συμβιώνανεαρμονικά και εν ειρήνη. Αναφέρομαι στιςσυγκυρίες εκείνες της ταξικής πάληςκατά τις οποίες - παραφράζοντας το “οπόλεμός τους σκοτώνει ό,τι άφησε όρθιοη ειρήνη τους” του Μπρεχτ - η κρίσητους σκοτώνει ότι άφησε όρθιο η ανάπτυξηκαι η ευημερία τους.

Δεν θέλωνα μιλήσω για την θεωρία της ταξικήςπάλης, για τις θεωρίες των κρίσεων στονκαπιταλισμό, για την Ιστορία που διδάσκει,για καθήκοντα και για ευθύνες. Θέλω ναμιλήσω για τις απώλειες, για τα θύματααυτού του πολέμου, όπως τα βλέπω καθημερινάμπροστά μου.

Θέλω ναμιλήσω για την Κατερίνα, που την έδιωξαναπό τη δουλειά της γιατί αρνήθηκε ναυπογράψει καινούργια σύμβαση εργασίαςμε τετράωρο. Ήταν η μόνη εργαζόμενη στηνοικογένειά της, οι γονείς μακροχρόνιαάνεργοι και καταχρεωμένοι.

Θέλω ναμιλήσω για τον Ηλία, που όταν του ανέφερατην περίπτωση της Κατερίνας, κι εμέναμε έδιωξαν όταν αρνήθηκα να υπογράψωκαινούργια σύμβαση για τετραήμερο. Δενήταν η μια μέρα η λιγότερη, ήταν που θαέχανα τόσων χρόνων δικαιώματα. Και τώρααπό τους έξι στο σπίτι δουλεύει μόνο ηγυναίκα μου. Του Ηλία τώρα του ζητάνεπερίπου 800 € εισφορά για το σπίτι, άστουςνα κόψουνε το ρεύμα μουλέει,έτσι κι αλλιώς έχουμε και λογαριασμούςαπλήρωτους.

Θέλω ναμιλήσω για τον, άγνωστο σε μένα, μάστοραπου μπήκε στο μηχανουργείο που βρισκόμουν.Πώς πάει; τον ρώτησαν. Πώς να πάει...δεν έχει δουλειές και απ' αυτές που κάνωδεν μπορώ να μαζέψω τα λεφτά. Τονέχεις ακόμα τον... Τον έχω αλλά θα τονσταματήσω, εδώ δεν βγάζω τα δικά μου ταέξοδα, πώς να πληρώνω τον μισθό και τοΙΚΑ του; Να πάρει τουλάχιστον το επίδοματο παιδί. Μιλήσανε για άλλα, άσχετακαι ξαφνικά... θα φύγω. Που, στοχωριό; τον ρώτησαν. Γύρισα να τον κοιτάξω,στα μάτια του ένα σύννεφο, θα φύγωξαναείπε,η γυναίκα μου δεν έχει δουλειά, δυοπαιδιά πώς θα τα μεγαλώσω, θα δω πούμπορώ να πάω, έξω....

Θέλω ναμιλήσω για τον Γιάννη. Τον ήξερες τονΓιάννη; με ρώτησαν, αρχές άνοιξης. Δεντον ήξερα. Κοντά χρόνο απλήρωτος οΓιάννης από την εταιρεία που δούλευε,αποφάσισε να γίνει μπάτσος. Με τοαπολυτήριο του στρατού από τουςκαταδρομείς, Ειδικός Φρουρός. Εκεί τονβρήκε το κακό, στην συμπλοκή στου Ρέντη.Δυο μέρες πριν είχε πάει να αγοράσειμια μικρή ηλεκτροκόλληση, να κάνεικανένα μερεμέτι σαν σιδεράς για νασυμπληρώνει στα 700 του μισθού.

Θέλω ναμιλήσω... να μιλήσω για τον Γιώργο, πουμε μεταπτυχιακό και δυο ξένες γλώσσεςκάνει αιτήσεις στην μια πόλη και στηνάλλη - να, προκηρύχτηκε μια θέση, κάποιοςείπε πως θα βοηθήσει, μπα, πάλι δεύτερος,πάλι ακυρώθηκε ελλείψει χρημάτων η θέση- τώρα ψάχνει να δει τι θα κάνει, να φύγειέξω... να βγάλει δίπλωμα Δ' κατηγορίαςμήπως βρει τίποτα σαν οδηγός σε φορτηγά...

Για τηνΦωτεινή που στα σαράντα της θεωρείταιπια μεγάλη για να την πάρουν σε δουλειά,για την Βάσω, την Μαρία, την... , τον...

Χιλιάδεςανώνυμες απώλειες αυτού του ανελέητουπολέμου, άπειρες αληθινές ιστορίες, πουδεν χωράνε σε πίνακες, τρίτο δεκαδικόψηφίο στις στατιστικές. Άφθονο υλικόγια τον Χατζή, αν ζούσε θα έγραφε τους“ανυπεράσπιστους” της εποχής μας.

Υ.Γ.Άκουσα προχθές τον Τρεμόπουλο τωνΟικολόγων να λέει, στην ΔΕΘ, πως πρέπειη χώρα “μας” να κάνει αυτό που χρειάζεται,ώστε η “δημιουργική καταστροφή τουκαπιταλισμού” που διανύουμε ναμην μείνει για “μας” σκέτη καταστροφή.

Άκουσακαι τον, ανεκδιήγητο, δήμαρχο Αθηναίωννα λέει στα παιδάκια την μέρα του αγιασμούότι “η κρίση δημιουργεί ευκαιρίες”όπου “οι καλοί θα ξεχωρίσουν”.Δεν τους είπε τι θα γίνουν οι υπόλοιποι.

Γλώσσαπρόστυχη, γλώσσα για ύαινες, γλώσσα πουούτε ο ίδιος ο Γκέμπελς δεν θα διανοούνταννα χρησιμοποιήσει, η γλώσσα των “αγορών”.

Η εικόνα: Kaethe Kollwitz, "Ausbruch" (Ξέσπασμα) από την σειρά "Ο πόλεμος των χωρικών", 1903

Γράμμα του γιου ενός εργάτη. La lettera del figlio di un operaio

2011-09-13T16:57:00.000+03:00

Πηγή: η Λέσχη

Γράμμα του γιου ενός εργάτη.

La lettera del figlio di un operaio

Είχα γεννηθεί λίγες ώρες πριν, τον είδα για πρώτη φορά, ήταν ψηλός, όμορφος, δυνατός και μοσχοβολούσε λάδια και μέταλλο.

Για χρόνια τον έβλεπα να σηκώνεται στις 4 το πρωί, να ανεβαίνει στο ποδήλατό του και να εξαφανίζεται μέσα στην ομίχλη του Τορίνο, με κατεύθυνση το Εργοστάσιο.

Τον είδα να αποκοιμιέται στον καναπέ, κατεστραμμένο από τις ώρες δουλειάς και από την παραγωγή χιλιάδων κομματιών, όλων ίδιων, όπως επέβαλε η δουλειά του.

Τον είδα χαρούμενο να περνά τον ελεύθερο του χρόνο με τα παιδιά και τη γυναίκα του.

Τον είδα να υποφέρει, όταν μου είπε ότι ο μισθός του δεν του επέτρεπε να με στείλει στο πανεπιστήμιο.

Τον είδα ταπεινωμένο, όταν του έδωσαν αύξηση 100 λιρών (5 λεπτά) για κάθε ώρα δουλειάς.

Τον είδα κατεστραμμένο, όταν στα 53 του χρόνια, ένας μάνατζερ του Εργοστασίου του είπε ότι ήταν πολύ μεγάλος για τις ανάγκες τους.

Είδα μάνατζερ και βιομήχανους να ζητάνε να ανέβει ακόμη περισσότερο η ηλικία συνταξιοδότησης, είδα οικονομολόγους να παροτρύνουν την παγκοσμιοποίηση του χρήματος, αλλά να ξεχνάνε την παγκοσμιοποίηση των δικαιωμάτων, είδα διευθυντές εφημερίδων να επιβεβαιώνουν ότι οι εργάτες δεν υπήρχαν πια, είδα πολιτικούς να ζητάνε από τους εργάτες να κάνουν θυσίες, για το καλό της χώρας, είδα συνδικαλιστές να λένε ότι το «μοντέρνο» μας ζητάει να γυρίσουμε πίσω.

Μου κόπηκε η ανάσα, όταν τη Δευτέρα 26 Ιουλίου 2010, στην εφημερίδα «La Stampa” του Τορίνο διάβασα το άρθρο του καθηγητή Mario Deaglio. Μέσα στην έκθεση του καθηγητή, «τα δικαιώματα των εργαζόμενων» γίνονται «κομμάτια, όχι οικονομικά, των αποδοχών», η «υπεράσπιση της θέσης εργασίας» έπρεπε να αντικατασταθεί με μια γενική «εγγύηση της συνέχισης των ευκαιριών εργασίας», αλλά κυρίως ο εργαζόμενος, του οποίου ο μισθός έχει μειωθεί στο ελάχιστο, δε χρειαζόταν πλέον «ελεύθερο χρόνο ώστε να ξοδεύει αυτό το μισθό», αλλά έπρεπε μόνο να σκέφτεται πώς θα ικανοποιήσει τις σημαντικές απαιτήσεις της άλλης πλευράς (εργοδότη). (επανέλαβε αυτή τη θεωρία και στο Radio 24 από τις 17:30 μέχρι τις 18:00 την Τρίτη 27 Ιουλίου 2010).

Σκεπτόμενος ότι ένας άνθρωπος των γραμμάτων, που είναι ικανός να εκφράσει κάθε επιχειρηματολογία, φτάνει στο σημείο να υποστηρίζει ότι ο ελεύθερος χρόνος του εργάτη δεν έχει καμιά αξία γιατί δεν είναι συνδεδεμένος με το χρήμα, μου έκοψε την ανάσα…

Μπήκα στο αυτοκίνητο που κατασκεύασαν οι εργάτες της Mirafiori στο Τορίνο (fiat). Έτρεξα στο σπίτι των γονιών μου. Tον είδα για χιλιοστή φορά. Έγερνε, ο λαβύρινθος, που προκάλεσαν τα εκατομμύρια χτυπήματα της πρέσας, τον έκαναν να χάνει την ισορροπία του, ήταν αδύναμος από την καρδιοπάθεια. ‘Hταν ο πατέρας μου, εργάτης στον τομέα συμπίεσης (πρέσες) για 35 χρόνια, όπου θυσίασε τα πάντα, ανάμεσα στα οποία και τον ελεύθερό του χρόνο, αλλά αυτός ήταν δωρεάν.

Μοσχοβολούσε αξιοπρέπεια.

(Luca Mazzucco)

Πηγή: http://speradisole.wordpress.com/2010/08/01/la-lettera-del-figlio-di-un-operaio/

Μετάφραση: Νιόβη Ζαραμπούκα Χατζημάνου

El pueblo unido jamas sera vencido

2011-09-11T02:00:00.000+03:00

“...Μόλις η τάξη και η ηρεμία του νεκροταφείου επιβλήθηκε στην Χιλή, έσπευσαν επί τόπου τα περίφημα Σικάγο μπόυς. Η νεοφιλελεύθερη σχολή των αδελφών Φρίντμαν μπορούσε, επιτέλους, να κάνει τα οικονομικά της πειράματα σε ιδανικές συνθήκες εργαστηρίου. Ή, για να ακριβολογούμε, νεκροτομείου. Τα πειράματα εκείνα, που επαναλήφθηκαν στην Αργεντινή το '76 μόλις επιβλήθηκε η δικτατορία του Βιντέλα, αποδιάρθρωσαν τις οικονομίες των χωρών αυτών και αποδόμησαν τα ασφαλιστικά και κοινωνικά τους συστήματα. Τα πορίσματα αυτών των νεοφιλελεύθερων πειραμάτων αποτελούν σήμερα την επικρατούσα οικονομική άποψη των κυρίαρχων δυνάμεων!!!”

Χιλή 1973, Πραξικόπημα

Μ' αυτές τις γραμμές έκλεινα τον Σεπτέμβριο του 2009 την ανάρτηση για την επέτειο του φασιστικού πραξικοπήματος στην Χιλή.

Σήμερα, με αφορμή την οικονομική κρίση, εφαρμόζονται στην χώρα μας οι ίδιες οικονομικές πολιτικές που εφάρμοσαν οι δικτατορίες των Πινοσέτ και Βιντέλα στην Λατινική Αμερική κατά τις δεκαετίες του '70 και του '80.

Τα εργασιακά δικαιώματα ισοπεδώνονται, οι υποδομές και οι φυσικοί πόροι - ακόμα και το νερό - παραχωρούνται στην ιδιωτική πρωτοβουλία, το ίδιο και η υγεία και η ασφάλιση. Η δημόσια περιουσία ξεπουλιέται έναντι πινακίου φακής, ο δημόσιος τομέας διαλύεται, στον ιδιωτικό τομέα επικρατούν συνθήκες δουλείας. Η ανεργία και η φτώχεια εκτινάσσονται σε πρωτοφανή επίπεδα, σε αντίστοιχα πρωτοφανή επίπεδα καταβαραθρώνονται τα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα. Ο κόσμος της εργασίας, η κοινωνία, βυθίζονται σε συνθήκες 19ου αιώνα.

Εδώ βέβαια δεν χρειάστηκε, για την ώρα, στρατιωτική δικτατορία για να τα επιβάλει όλα αυτά. Η αστική “δημοκρατία” έχει αρκετά ισχυρούς ιδεολογικούς - καθεστωτικά ΜΜΕ - και κατασταλτικούς μηχανισμούς που, μαζί με την τεράστια ανεργία και την έλλειψη οργανωμένης αντίστασης, της επιτρέπει να επιβάλει τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, να αναδιατάξει δραματικά τους συσχετισμούς εις βάρος της εργασίας και υπέρ του κεφαλαίου.

Χιλή 2011, Φοιτητές και εργάτες στους δρόμους, καταστολή

Αλλά, μόνο στην Ελλάδα συμβαίνει αυτό; Όχι! Σ' όλη την Ευρώπη, στην Λ. Αμερική, ακόμη και στις ΗΠΑ, η νεοφιλελεύθερη βαρβαρότητα εκδηλώνεται σε ασύλληπτη έκταση και ένταση.

Αν ο γέρο Φρίντμαν μας παρακολουθεί από την κόλαση θα γελάει χαιρέκακα. Όχι για την καθαρή αποτυχία της οικονομικής του θεωρίας, βάσει της οποίας ποτέ δεν θα φανταζόταν ότι μετά από σαράντα χρόνια απορρύθμισης και νεοφιλελεύθερων πολιτικών θα χρειαζόταν τα κράτη να διασώσουν τις τράπεζες και τις αγορές.

Αλλά για την εκδίκηση των “αγορών”. Οι οποίες, αφού τα κράτη καταχρεώθηκαν για να τις διασώσουν, τώρα τα τιμωρούν για τα υψηλά τους ελλείμματα και χρέη και τα “εξαναγκάζουν” σε ακόμα πιο σκληρές νεοφιλελεύθερες επιλογές.

2011, Educacion Gratuita (Δωρεάν Παιδεία)

Αςγυρίσουμε όμως στην Χιλή.

Η χώραμε το μεγαλύτερο κατά κεφαλήν εισόδημαστην Λ. Αμερική, είναι ταυτόχρονα καιμια από τις χώρες με τις μεγαλύτερεςανισότητες.

Οικεντροαριστερές κυβερνήσεις που ανέλαβανμετά την πτώση της δικτατορίας τουΠινοσέτ συνέχισαν την ίδια οικονομικήκαι κοινωνική πολιτική. Έτσι, για πολλάχρόνια η Χιλή θεωρούνταν μοντέλο"νεοφιλελεύθερης δημοκρατίας". Παρ' όλααυτά οι λαϊκές αντιδράσεις ήταν ελάχιστες.

Το κλίμααλλάζει στις αρχές του 2011, στον χώρο τηςεκπαίδευσης, η οποία είναι βαθιάιδιωτικοποιημένη.

Πολύμηνεςκινητοποιήσεις, καταλήψεις και διαδηλώσειςμαθητών λυκείου, φοιτητών και καθηγητώνμε σύνθημα “όχι στην παιδεία της αγοράς- ελεύθερη και δωρεάν παιδεία”.

ΤονΙούλιο μπαίνουν στον αγώνα και οιεργαζόμενοι στην βιομηχανία χαλκού.Ενώνονται με τους μαθητές και φοιτητές.Αίτημά τους να εθνικοποιηθεί η βιομηχανίαχαλκού - ήταν από τους πρώτους τομείςπου ιδιωτικοποίησε η χούντα - και μέροςτων χρημάτων να διατεθεί για τηνχρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης.

Η ΓενικήΣυνομοσπονδία Εργατών - CUT -υποχρεώνεται να κηρύξει γενικήαπεργία για τις 25 και 26 Αυγούστου. Είναιη πρώτη γενική απεργία μετά από 33 χρόνια.

Η Χιλήσυγκλονίζεται, πάνω από 500.000 φοιτητέςκαι εργάτες πλημμυρίζουν μαχητικά επίδυο μέρες τους δρόμους του Σαντιάγκοκαι των άλλων μεγάλων πόλεων.

Η κυβέρνησητου δισεκατομμυριούχου SebastianPinera απάντησε με ωμή αστυνομική βίακαι καταστολή. Περίπου 1.400 οι συλληφθέντες,εκατοντάδες οι τραυματίες, έναδεκατετράχρονο αγόρι νεκρό από σφαίρα. Το ποτάμιόμως δεν γυρίζει πίσω.

Τοφθινόπωρο μπαίνει και στην Ελλάδα μεπαρόμοιους όρους. Ίσως και στην Ιταλία,ίσως και σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

Τααιτήματα κοινά με αυτά του λαού τηςΧιλής. Δουλειά για όλους, αξιοπρέπεια,δημόσια και δωρεάν παιδεία, όχι στιςιδιωτικοποιήσεις και στο ξεπούλημα τουδημόσιου πλούτου.

Κοινάτα αιτήματα, κοινή και η γνώση ότι οαγώνας είναι δύσκολος. Αλλά και πως “Elpueblo unido, jamas sera vencido” *.

* Λαός ενωμένος, ποτέ νικημένος

Φώτης Αγγουλές: πορεία στο φως και το σκοτάδι της ζωής του

2011-09-01T18:48:00.002+03:00

Η εικόνα βασίζεται σε φωτο του Αγγουλέ από τον Στέλιο Κασιμάτη

Μεσημεράκι στην πλατεία του Ναυπλίου αρχές του Αυγούστου, τούτου του αλλιώτικου, του σκυθρωπού και ανήσυχου Αυγούστου, που πιο πολύ μοιάζει με το χάλκινο πρόσωπο του μακρύ χειμώνα που έρχεται παρά με την “χάλκινη πλάτη του θέρους” που φεύγει.

Και... “παρήγορες σταγόνες σε ωκεανό λύπης” η δημοσίευση του Γιώργου Κιούση στην Ελευθεροτυπία για το καινούργιο βιβλίο της φιλολόγου Στέλλας Τσιροπινά, αφιερωμένο στην ζωή του Χιώτη (πρόσφυγα από τον Τσεσμέ της Μικρασίας) ποιητή και αγωνιστή Φώτη Αγγουλέ.

Διπλή η χαρά, μια για το καινούργιο δείγμα δουλειάς της ακούραστης εκπαιδευτικού (και παλιάς μου συμμαθήτριας) και μια από την συγκίνηση που πάντα μου προκαλεί ό,τι έχει να κάνει με την ζωή και την ποίηση του Αγγουλέ.

Η περιδιάβαση στις σελίδες του βιβλίου με ταξιδεύει στην Χίο της δεκαετίας του '20, στον αγώνα του νεαρού Αγγουλέ για επιβίωση και συνάμα για αυτομόρφωση και δημιουργία, στην φρίκη της κατοχικής πείνας, στην Μέση Ανατολή του πολέμου.

Και μετά στο “σύρμα” στην Ασμάρα και το Ντεκαμερέ, στην σκληρή παρανομία του εμφυλίου με την επιστροφή στην Ελλάδα, στο παράνομο τυπογραφείο μέσα στην φουντάνα¹ στον Βροντάδο, στη σύλληψη και το Έκτακτο Στρατοδικείο, στην εκτέλεση των συντρόφων. Εδώ, παρένθεση δική μου, τα μέρη οικεία, τα ονόματα - αναφέρονται σε υποσημείωση ένα προς ένα - γνωστά, μνήμες από τα χρόνια της νιότης που συζητούσαμε ποιός μπορεί να τους κατέδωσε - ο πιο μικρός που δεν άντεξε το ξύλο και μίλησε; ή ο άλλος, που την δεκαετία του '50 βρέθηκε με περιουσία; Νεανικές ανησυχίες της μεταπολιτευτικής περιόδου, λες και είχε πια σημασία. Κλείνω την παρένθεση.

Υπό όρους απόλυση το '56 μετά από οχτώ χρόνια στην φυλακή και ξανά στον αγώνα της - ακόμα πιο σκληρής - επιβίωσης. Με τους χαφιέδες στο κατόπι του μέσα στα σοκάκια του Φρουρίου, την μολυβδίαση και το πιοτό να λιώνουν το σώμα, την κατάθλιψη να κατατρώει την ψυχή και το μυαλό, καταφέρνει να τυπώσει τις τελευταίες του συλλογές, “Πορεία μέσα στη νύχτα” το '58 και “Φουτσιγιάμα” το '62. Και τέλος ο θάνατός του πάνω στο κατάστρωμα του πλοίου “Κολοκοτρώνης”, ταξιδεύοντας από Πειραιά για Χίο, με είκοσι δραχμές στην τσέπη.

Τα πρόσωπα πραγματικά, οι διάλογοι επινοημένοι αλλά βασισμένοι σε πραγματικά περιστατικά και δημοσιεύματα, πολλές φορές στην πανέμορφη λαϊκή ιδιόλεκτο των Χιωτών και των προσφύγων.

Το βιβλιαράκι, μια καλαίσθητη έκδοση από τις εκδόσεις “άλφα πι” των Αντώνη και Γιάννη Παλιού, αποτελεί δραματοποιημένη αναπαράσταση της ζωής του Φώτη Αγγουλέ σε τέσσερις πράξεις. Σαν θεατρικό πρωτοπαίχτηκε στην πλατεία Φρουρίου της Χίου από ομάδα μαθητών και μαθητριών του Γενικού Λυκείου Βροντάδου, σε σκηνοθετική επιμέλεια της συγγραφέως.

Εκτός από το θεατρικό, περιλαμβάνονται φωτογραφίες, ιδιόχειρα κείμενα, αναλυτική βιβλιογραφία και οι σημαντικότεροι χρονολογικοί δείκτες από τη ζωή και το έργο του ποιητή. Στις σελίδες του βιβλίου περιλαμβάνονται επίσης πληροφορίες για τα αναφερόμενα πρόσωπα και ιστορικά γεγονότα.

“ Έλα, ύπνε, πάρε το κι όπου θέλεις άμε το!

Άμε το στ' Αγά τ' αμπέλια, στου Καδή τα περιβόλια

να του δώκει Αγάς σταφύλι κι η κεράτσα το μαντίλι

κι η μικρή αγαδοπούλα να του δώκει θέλ' απ' ούλα!...

Νάνι, νάνι, νάνι του...” ²

1Κλειστή δεξαμενή στα Χιώτικα σπίτια, που μαζεύει το βρόχινο νερό από στις στέγες.

2Αγγουλές Φ., 1936

Η μάχη της οδού Μπιζανίου & Το μπλόκο της Καλλιθέας

2011-07-23T11:44:00.000+03:00

Οδός Μπιζανίου - Τιμή στους 10 ήρωες ΕΠΟΝίτες

Οταν στις 23 Ιούλη του 1944 τα μηχανοκίνητα του ταγματασφαλίτη Μπουραντά με ισχυρές δυνάμεις Γερμανών και διοίκηση χιτλερικών αξ/κών, κύκλωσαν την Καλλιθέα, με σκοπό να διαλύσουν τα ένοπλα τμήματα του ΕΛΑΣ που δρούσαν στην περιοχή και να μαζέψουν εργάτες για τα εργοστάσια της χιτλερικής Γερμανίας, αντιμετωπίστηκαν με επιτυχία από τμήματα του 1ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, που ύστερα από πολύωρη μάχη τούς ανάγκασαν να φύγουν με σοβαρές απώλειες.

Την επομένη, 1.500 περίπου Γερμανοτσολιάδες ξαναγύρισαν και έζωσαν για δεύτερη φορά την Καλλιθέα. Σήμανε αμέσως συναγερμός. Το "χωνί" κάλεσε το λαό σε συναγερμό. Τμήματα του ΕΛΑΣ από Δουργούτι, Σφαγεία, Πετράλωνα, Παγκράτι, Ν. Σμύρνη ακόμη και από την Κοκκινιά έφτασαν για ενισχύσεις. Δέκα ΕΠΟΝ-ΕΛΑΣίτες από το λόχο Χαροκόπου οχυρώθηκαν σε σπιτάκι της οδού Μπιζανίου 10, που ήταν και έδρα του φρουραρχείου. Ομαδάρχης ο 19χρονος Δ. Βασιλειάδης.Ο οπλισμός τους: 3 αυτόματα, 7 ντουφέκια, 10 χειροβομβίδες και λίγα πυρομαχικά.

Η μάχη σε λίγο άναψε για τα καλά, όλος ο λαός στο πόδι. Κλείνουν τα μαγαζιά και οι τροχιοδρομικοί κατεβαίνουν σε απεργία, που σε λίγο μετατρέπεται σε γενική. Τα τμήματα του ΕΛΑΣ καθηλώνουν τους Γερμανοτσολιάδες, το σπιτάκι που είναι οχυρωμένα τα δέκα παλικάρια δέχεται από τις γύρω ταράτσες με ακροβολισμένους τους "Μπουραντάδες", καταιγισμό πυρών, που όμως αποκρούονται. Μέσα στο σπιτάκι υπάρχει μια μάνα με τα δυο παιδιά της, θέλουν να τα σώσουν. Ενας από τους ΕΛΑΣίτες βγαίνει με σημαία άσπρη και φυγαδεύει τους ενοίκους του σπιτιού. Ομως μια σφαίρα τον ρίχνει κάτω νεκρό.

Πέντε ώρες κράτησε η πολιορκία. Οταν πια καταλαβαίνουν οι ηρωικοί ΕΠΟΝίτες μαχητές ότι δεν έχουν σωτηρία, αυτοκτονούν για να μην πέσουν στα νύχια των εχθρών, περνώντας έτσι στην ΑΘΑΝΑΣΙΑ.

Το σπιτάκι - κάστρο της οδού Μπιζανίου έπεσε, μα οι συγκρούσεις συνεχίστηκαν για να τελειώσουν με τη νίκη των τμημάτων του ΕΛΑΣ, νίκη που στάθηκε αποφασιστική στη ματαίωση των σχεδίων του εχθρού στην επιστράτευση που σχεδίαζε.

Παναγιώτη Θεοδόση, "Ριζοσπάστης", 15-11-1996

Το μπλόκο της Καλλιθέας

…. Το ολοκαύτωμα της οδού Μπιζανίου δεν ήταν το τελευταίο γεγονός που ταρακούνησε την Καλλιθέα. Εγινε και το άλλο, το τρομερότερο.

Η Καισαριανή είναι ξεσηκωμένη. Το Δουργούτι το ίδιο. Η Κοκκινιά έχει γράψει την ιστορία της και συνεχίζει. Το Κατσιπόδι, ο Βύρωνας, το Μπαρουτάδικο, οι Ποδαράδες, το Περιστέρι. Ολες οι φτωχογειτονιές της Αθήνας πληρώνουν τίμημα βαρύ και πολεμούν. Μέσα σ’ αυτές συνοδοιπόρος και μπροστάρισσα η Καλλιθέα. Με τα Παλιά Σφαγεία, το συνοικισμό Χαροκόπου, την Αγιά-Λεούσα, τις Τζιτζιφιές.

Αύγουστος ήταν στις 28 του ‘44. Δευτέρα ξημερώματα. Κίνηση ο πατέρας από βαθιά χαράματα να πάει στη δουλιά και πριν ο ήλιος βγει γύρισε πίσω. «Τι συμβαίνει και ξαναγύρισε;». Εκανε με τρόμο η Μάνα. Τότε εκείνος ξεστόμισε την πιο φρικτή λέξη, που όλοι ακούγαμε, όλοι φοβόμασταν κι όλοι περιμέναμε… Μπλόκο!!!

Ολάκερη η Καλλιθέα μπλοκαρισμένη. Από Λεωφ. Συγγρού μέχρι γραμμές ηλεκτρικού κι από τη γέφυρα Κουκακίου μέχρι παραλία. Δεν άργησαν να μπουκάρουν στη γειτονιά. Πλημμύρισε ο τόπος φέσι, φουστανέλα και προστυχόλογα. Ενα χωνί στην πλατεία ουρλιάζει και σπέρνει τρόμο και πανικό… Ολοι οι άντρες από 14 χρόνων κι επάνω να συγκεντρωθούν γρήγορα στο γήπεδο της ΑΕ Καλλιθέας».

Φώναξαν καμιά δεκαπενταριά φορές και μετά άρχισαν τα γιουρούσια στα σπίτια. Τραβολογούν και δέρνουν. Βάζουν τον υποκόπανο μπροστά, χτυπάνε στα πλευρά και σπρώχνουν. Δεν αφήνουν γωνιά που να μην ψάξουν. Αλίμονο σ’ όποιον έκανε την κουτουράδα να προσπαθήσει να κρυφτεί για να ξεφύγει. Σαν σκυλί τον ξαπλώνουν στον τόπο. Οι Γερμανοί αφ’ υψηλού ελέγχουν το έργο. Ευχαριστημένοι που οι υποτελείς κάνουν καλή δουλιά.

Πριν πάρει μεσημέρι ντουμάνιασε ο τόπος. Πυκνές τούφες καπνού σκουραίνουν τον ουρανό. Αμέσως το φρικτό μαντάτο. Τα Σφαγεία καίγονται. Το 5ο Δημ. Σχολείο καίγεται. Μαυροφορεμένες γυναίκες με ξέμπλεκα μαλλιά παίρνουν το δρόμο ξεφωνίζοντας. Η κάπνα κατέβηκε χαμηλά και νύχτωσε αυγουστιάτικα, μέρα μεσημέρι. Πάνω στη Δεξαμενή οι ταγματασφαλίτες απολαμβάνουν το θέαμα, πετώντας τα φέσια τους ψηλά. Βαράνε στον αέρα.

Καταμεσήμερο και ο ήλιος πάνω από τα κεφάλια σε τσουρουφλίζει. Είναι όλοι ανακούρκουδα καθισμένοι και ξεφυσάνε. Τα χείλη σκασμένα για μια στάλα νερό. Η αγωνία του θανάτου μέσα από το βλέμμα του καταδότη με την κουκούλα τσακίζει τα πρόσωπά τους. Ενα τσιγάρο στόμα το στόμα, ρουφηξιά τη ρουφηξιά, μοναδική παρηγοριά.

Με το σούρουπο πήραν οι άντρες να γυρίζουν πίσω. Είκοσι δύο παλικάρια, όμως, δεν ξαναγύρισαν σπίτι τους… Είκοσι δύο μάνες ξεραμένες στο κεφαλόσκαλο δεν άνοιξαν την αγκαλιά τους. Είκοσι δύο παλικάρια έμειναν για πάντα εκεί, Δοϊράνης και Μαντζαγριωτάκη γωνία, σπορά και θεμέλιο για έναν κόσμο ελεύθερο και ειρηνικό που πίστεψαν πως θα ‘ρθει..!

Βασίλη ΛΙΟΓΚΑΡΗ, "Ριζοσπάστης", 26-8-2005

Τόσο παλιά μα και τόσο καινούργια

2011-07-18T00:42:00.011+03:00

Σκαλίζοντας στα ερείπια ενός παλιού σκληρού, βρήκα μερικά κείμενα που είχα γράψει για το πολιτικό περιοδικό “Δρόμοι”, που βγάζαμε με άλλους συντρόφους από το '96 μέχρι το 2005.

Ξεχώρισα δύο απ' αυτά γιατί πιστεύω ότι, παρότι γραμμένα στις αρχές της περασμένης δεκαετίας, συνδέονται - σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό - με την σημερινή συγκυρία. Ε, και λόγω νοσταλγίας, γιατί να το κρύψωμεν άλλωστε;

Το ένα απ' αυτά γράφτηκε το 2004, με αφορμή τις βουλευτικές εκλογές εκείνης της χρονιάς. Δύο πράγματα χαρακτηρίσανε εκείνες τις εκλογές, η επάνοδος της Ν.Δ. στην κυβέρνηση με αρχηγό τον Κωστάκη Καραμανλή και η “ανάδειξη” του GAP στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ. Ε, η συνέχεια είναι γνωστή.
Από το κείμενο έχουν παραληφθεί ελάχιστα αποσπάσματα που αφορούν αποκλειστικά την τότε συγκυρία, χωρίς κανένα ενδιαφέρον σήμερα. Ο τονισμός κάποιων σημείων είναι σημερινός.

Το κείμενο είχε τίτλο “Εκλογές 2004”.

Κατά την προεκλογική περίοδο που διανύσαμε, η λέξη που ίσως ακούστηκε περισσότερο ήταν η λέξη «νέο». Νέα πρόσωπα, νέες απόψεις, νέες δομές και διαδικασίες στην οργάνωση της πολιτικής λειτουργίας.

Δύο μήνες πριν τις εκλογές και λαμβάνοντας υπ' όψιν τις δημοσκοπήσεις που το έφερναν να έπεται με μεγάλη διαφορά από την Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ προσπάθησε να πάρει την πρωτοβουλία των κινήσεων. Με μια θεαματική κίνηση ο Κ. Σημίτης αποχώρησε, αφήνοντας στην θέση του τον εκλεκτό των δημοσκοπήσεων – και των Αμερικανών – Γ. Παπανδρέου. Αυτή ήταν μόνο η αρχή μιας σειράς ραγδαίων εξελίξεων στο ΠΑΣΟΚ αλλά και στο ευρύτερο πολιτικό σκηνικό. Εξελίξεων που μπορεί να μην ανέτρεψαν το αναμενόμενο εκλογικό αποτέλεσμα, δημιούργησαν όμως μια δυναμική – άφησαν υποθήκες θα μπορούσαμε να πούμε – για το κοντινό αλλά και μεσοπρόθεσμο μέλλον.

Επιχείρηση ανανέωσης του αστικού πολιτικού προσωπικού

Θα ήταν λάθος να πιστέψουμε ότι η όλη διαδικασία αλλαγής αρχηγού στο ΠΑΣΟΚ αποτέλεσε ένα επικοινωνιακό τρικ, με μόνο στόχο να ανακόψει το προβάδισμα της Ν.Δ. ως προς τις εκλογές.

Θεωρούμε ότι επιχειρήθηκε – και επιχειρείται – μια δραματική ανανέωση του αστικού πολιτικού προσωπικού. Μια διαδικασία, μέσω της οποίας επιχειρείται και η ανανέωση της συναίνεσης των κυριαρχούμενων τάξεων προς την αστική διαχείριση, ακόμα και σε συνθήκες νεοφιλελεύθερης βαρβαρότητας. Η συνεχής συρρίκνωση του λαϊκού εισοδήματος, η καθήλωση της ανεργίας στο 10%, η επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου των λαϊκών στρωμάτων και η πρωτοφανής αύξηση των ανισοτήτων, η έξαρση της καταστολής και η απογοήτευση των λαϊκών μαζών απέναντι στην «τηλεοπτική δημοκρατία», απαιτούσαν κάτι πολύ περισσότερο από μια εναλλαγή των δύο κυρίαρχων κομμάτων στην κυβέρνηση. Απαιτούσαν μια αλλαγή που θα δημιουργούσε στα λαϊκά στρώματα την αίσθηση ότι συμμετέχουν στο πολιτικό παιχνίδι, ότι συμμετέχουν στην άσκηση της εξουσίας.

Μιλάμε για μια διαδικασία που δεν άρχισε τώρα. Εδώ και δύο περίπου χρόνια παρακολουθούμε έναν βομβαρδισμό της κοινής γνώμης από τα ΜΜΕ. Η συνεχής αναφορά στο όνομα του Γιωργάκη Παπανδρέου και η υπονόμευση του Κ. Σημίτη. Οι ακραίες – τότε - απόψεις του άλλου εκλεκτού των Αμερικανών, του Μ. Χρυσοχοϊδη, περί αλλαγής ονόματος και συμβόλων στο ΠΑΣΟΚ και η ανάδειξή του στην συνέχεια σε γραμματέα του κόμματος, μετά την αποπομπή του Κ. Λαλιώτη. Και τέλος, η επί πολλούς μήνες «πρόβλεψη» της αρχηγοποίησης του Γ. Παπανδρέου, μια πρόβλεψη που σταδιακά απέκτησε την δυναμική της αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Δημιουργήθηκε έτσι η αίσθηση ότι η ανάδειξη Παπανδρέου ήρθε σαν εκπλήρωση μιας μαζικής λαϊκής απαίτησης. Είχαμε εδώ μια διαδικασία δημιουργίας πολιτικής δυναμικής και επιβολής προσωπικοτήτων μέσω των ΜΜΕ, [...].

Για να επανέλθουμε στο παρόν, η ανάδειξη Παπανδρέου αποτελεί, όπως προαναφέραμε, μόνο την αρχή μιας διαδικασίας ανατροπής στην μορφή των πολιτικών κομμάτων, όπως τα γνωρίσαμε από την μεταπολίτευση και μετά. Ας αναφέρουμε μερικά χαρακτηριστικά, που κατά την γνώμη μας αποτελούν την ποιοτική διαφορά με τις μέχρι τώρα αλλαγές αρχηγών στα δύο μεγάλα κόμματα:

[...]Η πρωτοφανής διαδικασία ενός συνεδρίου όπου κανένας από τις 4.500 συνέδρους δεν είχε δικαίωμα λόγου αλλά και η κατάργηση της έννοιας του κομματικού μέλους, με την εισβολή της αυθαίρετης έννοιας του φίλου, κάθε άλλο παρά ενισχύει την «συμμετοχική δημοκρατία». Καταλύοντας τις κομματικές βαθμίδες, οργανώσεις και όργανα, καταλύεται και κάθε σχέση κοινωνικής εκπροσώπησης, όπως αυτή είχε παγιοποιηθεί μέσα στο ΠΑΣΟΚ τα τελευταία 30 χρόνια. Απομακρύνοντας έτσι, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, τον κοινωνικό παράγοντα από την δυνατότητα επηρεασμού των εσωκομματικών εξελίξεων και απελευθερώνοντας συνακόλουθα τα πόδια του νέου αρχηγού – και των συμφερόντων που εκπροσωπεί – από τα όποια κομματικά και κοινωνικά βαρίδια.

Η κατάργηση των διαχωριστικών γραμμών

Κοινό μοτίβο στον προεκλογικό λόγο των δύο κυρίαρχων πολιτικών κομμάτων, η κατάργηση των διαχωριστικών γραμμών. Αν βέβαια το δούμε στο επίπεδο της πολιτικής διαχείρισης, οι διαχωριστικές γραμμές έχουν καταργηθεί εδώ και πολλά χρόνια. Κανένας δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι η νεοφιλελεύθερη πολιτική διαχείριση του ΠΑΣΟΚ είναι πιο αριστερή από μια αντίστοιχη, προτεινόμενη από την Ν.Δ. Αυτή όμως η εμμονή στην «κατάργηση των διαχωριστικών γραμμών» κάθε άλλο παρά αθώα ή ουδέτερη είναι. Μας το επισημαίνει και ο μακαρίτης Νομπέρτο Μπόμπιοⁱ, ο οποίος τόνιζε ότι «αν κάποιος σου υποστηρίζει ότι δεν υπάρχουν πια διαφορές μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς, να σκέφτεσαι ότι είναι κρυφοδεξιός». Διότι αυτό που προσπαθεί να επιβάλει είναι η αποϊδεολογικοποίηση της πολιτικής, η «μοντερνοποίηση» ή ο εξαμερικανισμός της. Η κατάργηση των διαχωριστικών γραμμών σημαίνει με απλά λόγια, ότι οι στρατηγικές επιλογές του κεφαλαίου, ο νεοφιλελευθερισμός, η επιθετικότητα του αμερικάνικου και ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού, η αποθέωση του καπιταλιστικού κέρδους και το χτύπημα της εργασίας, δεν είναι απλά μια πολιτική διαχείριση με ταξικό πρόσημο, αλλά μια νομοτέλεια, ο μόνος δρόμος που μπορεί να υπάρξει. Κι ότι, αν ακόμα δεν είναι έτσι τα πράγματα, εμείς έτσι πρέπει να τα δεχθούμε.

[...]Όπως γράψαμε και παραπάνω, με όλη αυτή τη διαδικασία αλλαγής ηγεσίας και αμφίπλευρων προσχωρήσεων, επιχειρήθηκε μια βαθιά ανατροπή μέσα στο ΠΑΣΟΚ και μέσα στην κοινωνία. Αυτό είναι που έρχονται να σηματοδοτήσουν οι προσχωρήσεις αυτών των – φαινομενικά – τόσο διαφορετικών πολιτικών στελεχών [αναφέρεται στις - τότε - προσχωρήσεις Μάνου, Ανδριανόπουλου, Ανδρουλάκη και Δαμανάκη στο ΠΑΣΟΚ]. Την αποϊδεολογικοποίηση, την ανατροπή καθετί του αυτονόητου, την αποδοχή του αδιανόητου, την επιβολή μιας θολής ιδεολογίας. Στην πραγματικότητα όμως, με – κοινό – σκληρό ιδεολογικό πυρήνα την αποθέωση της αγοράς και των πιο επιθετικών επιλογών του κεφαλαίου, το life style, την απέχθεια προς οτιδήποτε το κοινωνικό, τη λαγνεία απέναντι στις ΗΠΑ, την πολιτική και την ιδεολογία τους. Ένα εγχείρημα που ίσως υπολογίζουν να δοκιμαστεί σε ένα χρόνο, αν διεξαχθούν εκλογές με αφορμή την διαδικασία ανάδειξης προέδρου δημοκρατίας. Με πραγματικό όμως στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των συμφερόντων του κεφαλαίου στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή κατά την νέα δεκαετία.

Η επόμενη μέρα

[...]Άλλωστε έχει γίνει σχεδόν απ’ όλους (έστω και ασυνείδητα) κατανοητό, ότι ελάχιστα μπορεί να διαφοροποιηθούν οι προτάσεις διαχείρισης των δύο κομμάτων, όσον αφορά την οικονομική και κοινωνική πολιτική, την συμπόρευση με τα συμφέροντα του Αμερικάνικου και Ευρωπαϊκού ιμπεριαλισμού, την ένταση και διεύρυνση της καταστολής. Και για όσους είχαν την παραμικρή αμφιβολία, χρειάστηκε ο πολιτικός κυνισμός ενός Κ. Μητσοτάκη για να πει τα πράγματα με τ’ όνομά τους. Σε μια περίοδο που τα δύο κόμματα συναγωνίζονταν σε προεκλογικές παροχολογίες, εκείνος υπενθύμιζε ότι όποιο κόμμα και να νικούσε στις εκλογές, όχι μόνο δεν θα προχωρούσε σε παροχές αλλά θα ήταν υποχρεωμένο να ασκήσει περιοριστική πολιτική, με άλλα λόγια ακόμα πιο σκληρή λιτότητα.

Αυτό νομίζουμε ότι περιγράφει την νέα πολιτική περίοδο, μετά τις εκλογές της 7ης Μαρτίου. Ενδεικτικά μόνο θα αναφέρουμε τα μέτωπα που ανοίγονται:

Οι Ολυμπιακοί αγώνες και η υπερχρέωση από τα ολυμπιακά και άλλα μεγάλα έργα, όπως επίσης και από τις εξοπλιστικές δαπάνες.

Η απ’ όλους αναμενόμενη επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης μετά το 2004, τόσο λόγω της υπερχρέωσης που αναφέραμε, όσο και λόγω της σταδιακής αποπεράτωσης των έργων αυτών, που αποτέλεσαν την ατμομηχανή της ανάπτυξης από το ’96 μέχρι σήμερα. Η επιβράδυνση αυτή του ρυθμού ανάπτυξης αναμένεται να προκαλέσει επιδείνωση των οικονομικών δεικτών αλλά και εκρηκτική αύξηση της ανεργίας.

Η περαιτέρω αποδιάρθρωση της αγοράς εργασίας και αποδόμηση του ασφαλιστικού και του εκπαιδευτικού συστήματος. Έντονες είναι οι πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση από τα όργανα της ΕΕ, τόσο προς την Ελλάδα όσο και προς τις άλλες χώρες μέλη της ένωσης. Στόχος, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των Ευρωπαϊκών κεφαλαίων σε σχέση με τα κεφάλαια των ΗΠΑ και των χωρών της Άπω Ανατολής.

Για την επίτευξη των παραπάνω στόχων οι δυνάμεις της εργασίας και τα λαϊκά στρώματα αναμένεται να υποστούν μια νέα επίθεση ενάντια στο εισόδημα, τα εργασιακά και κοινωνικά τους δικαιώματα. Μια επίθεση, που για να επιτύχει θα συνοδεύεται από επίθεση τόσο των ιδεολογικών μηχανισμών του κράτους (προβολή νέων εθνικών οραμάτων, απαξίωση κάθε φωνής ή πράξης αντίστασης), όσο και των μηχανισμών καταστολής.

Η χαμηλή αποδοχή των ολυμπιακών οραμάτων στην κοινή γνώμη και η συνταύτιση με την αντιτρομοκρατική υστερία που μετά τις 11 Μαρτίου [αναφέρεται στην πολύνεκρη βομβιστική επίθεση στην Μαδρίτη] εξαπλώνεται και στην Ευρώπη, πιστεύουμε ότι θα κάνουν αυτή την (ιδεολογική και κατασταλτική) επίθεση ιδιαίτερα απροκάλυπτη και εκρηκτική.

Το εκλογικό 88% των δύο κυρίαρχων κομμάτων και ο πολιτικός μετασχηματισμός του ΠΑΣΟΚ (πράγμα που καθιστά, εκτός απροόπτου, την επανάληψη του κλίματος ’90 – ’93 μάλλον απίθανη) καθιστούν αυτή την προοπτική ιδιαίτερα απειλητική. Και ταυτόχρονα αποτελούν και το στοίχημα για την Αριστερά. Τόσο για τα δύο κόμματα της κοινοβουλευτικής Αριστεράς όσο και για τις δυνάμεις και τους αγωνιστές της εκτός των τειχών τοιαύτης. Ένα στοίχημα, που σ’ αυτή την φάση το αν θα κερδηθεί ή θα χαθεί αποτελεί ίσως και όρο ύπαρξης γι’ αυτήν.

iΙταλός μαρξιστής φιλόσοφος (18 Οκτωβρίου 1909 - 9 Ιανουαρίου 2004)

Υπουργός Ταγμάτων Ασφαλείας & Η βολική ρητορική

2011-07-07T14:33:00.000+03:00

Αντιγραφή από την ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Πέμπτη 7 Ιουλίου 2011

Του Γιάννη Καλαϊτζή

Του Γιάννη Τριάντη από την στήλη "Ο ΤΥΠΟΣ των ήλων"

Η βολική ρητορική

Αλήθεια, για ποια ρητορική που ευνοεί την εκτροπή μιλούν οι χαριτωμένες πέννες και μηρυκάζουν οι άρχοντες της εξουσίας;
Είδαν ποτέ το πρόσωπό τους στον καθρέφτη; Είδαν οι κυβερνώντες τα έργα και τις ημέρες τους, τα θλιβερά καμώματα, τα ψεύδη, την ανικανότητα και την εν γένει πολιτεία τους;
Είδαν οι μηνίοντες τα γραπτά και τη χολή τους εναντίον των αλλοδόξων, τους υπαινιγμούς, τις συκοφαντίες, τους μυκτηρισμούς, τη δυσανεξία, τις ύβρεις και τις λοιδορίες εναντίον συνδικαλιστών, δημοσιογράφων που δεν είναι του γούστου τους, καλλιτεχνών, πανεπιστημιακών και, προπάντων, εναντίον του πόπολου που το περιφρονούν και σχεδόν το απεχθάνονται;
Κάλμα, λοιπόν. Γιατί, αν υπάρχει βία, ωμή βία -πολυετής, συσσωρευμένη και εκμηδενιστική-, είναι η βία της πολιτικής και μηντιακής εξουσίας εναντίον της κοινωνίας. Που υπομένει καθηλωμένη τις δυναστικές επιλογές και την ακατάσχετη φλυαρία, τις ολέθριες ανατροπές και τους δυσάρεστους αιφνιδιασμούς...
Λένε οι θεραπαινίδες του συστήματος, ότι οι Αγανακτισμένοι εμποδίζουν τον διάλογο. Οτι φιμώνουν την «άλλη άποψη». Οτι με τη συμπεριφορά τους επιδοτούν τον ολοκληρωτισμό. Και ότι «συγκεκριμένες δημοσιογραφικές στήλες και παρεμβάσεις» νομιμοποιούν «την τυφλή αποδοκιμασία και τον βίαιο προπηλακισμό». Οποία εμβάθυνση, αλήθεια, από τις φουνταριστές πέννες του ανησυχούντος καθεστωτισμού. Βουτηγμένες στην ευκολία, παρακάμπτουν το γεγονός ότι η κοινωνία ακούει διαρκώς μονολόγους και προπαγανδιστικά παραληρήματα. Οτι το κυρίαρχο πολιτικό και μηντιακό σύστημα παίζει χωρίς αντίπαλο, βιδώνοντας την κοινωνία-θεατή στον καναπέ της αδράνειας και της αμηχανίας, με εκβιαστικά διλήμματα και δραματικά τετελεσμένα.
Εφτασε, λοιπόν, η στιγμή ν' ακουστεί η φωνή της κοινωνίας. Ατόφια, καταγγελτική, οργισμένη. Φάλτσα; Υπερβολική; Γενικευτική; Συνθηματολογούσα; Ναι. Σε αρκετές περιπτώσεις. Με δυσάρεστες παρεκβάσεις που φτάνουν σε απεχθή λιντσαρίσματα. Αλλά τα φαινόμενα -και γενικώς τα γεγονότα, τις εξελίξεις και τα φαινόμενα ιδία σε φορτισμένες περιόδους- προτού τα καταγγείλει κάποιος ή τα επικροτήσει, οφείλει να τα καταλάβει. Να δει το «πόθεν» και το «γιατί», τους λόγους και τις αιτίες. Τότε, ενδεχομένως να κατανοήσει ότι η εκτροπή, η διαρκής εκτροπή, έχει συντελεστεί προ πολλού. Από το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα, που έχει υπονομεύσει τη λειτουργία της Δημοκρατίας και του Κοινοβουλευτισμού, έχει οδηγήσει τη χώρα στην καταστροφή και ως εκ τούτου έχει εξοργίσει την κοινωνία...
Η οποία εξανέστη και βγήκε. Παίρνοντας ρεβάνς και από τον μέχρι τούδε αμέτοχο ή συνένοχο εαυτό της...

Η Ιερή Συμμαχία ενάντια στην Γάζα

2011-07-03T23:09:00.010+03:00

"Όλες οι δυνάμεις της γερασμένης Ευρώπης ενώθηκαν σε ιερή συμμαχία ενάντια σ' αυτό το φάντασμα: ο Πάπας και ο Τσάρος, ο Μέττερνιχ και ο Γκιζό, Γάλλοι ριζοσπάστες και Γερμανοί αστυνομικοί."

Και για να μεταφέρουμε την ποιητική εισαγωγή του Μανιφέστου στο πεζό μας σήμερα: ο γ.γ. του ΟΗΕ και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ο ισλαμιστής πρωθυπουργός της Τουρκίας και ο μνημονιακός σοσια-ληστής ομόλογός του της Ελλάδας, οι Έλληνες λιμενικοί και οι Γερμανοί “κομμουνιστές” του Die Linke, όλοι, μαζί με το φασιστικό κράτος του Ισραήλ, συνασπίστηκαν γύρω από ένα κοινό σκοπό.
Το πώς να εμποδίσουν την αναχώρηση του “στολίσκου της ελευθερίας” για την Γάζα,πώς να εμποδίσουν την αλληλεγγύη των ελεύθερων ανθρώπων απ' όλο τον κόσμο να σπάσει τον παράνομο και φασιστικό αποκλεισμό που έχει επιβάλλει το Ισραήλ και να φτάσει στον λαό της Παλαιστίνης.

Ο καθένας για τους λόγους του, ο καθένας με τον τρόπο του. Με νουθεσίες, απειλές, με την ενοχική σιωπή, με την ανοικτή καταστολή. Και όπου δεν φτάνουν αυτά με το απροκάλυπτο, πειρατικό σαμποτάζ από τους δολοφόνους πράκτορες της Μοσάντ.

Πολλοί ήταν οι λόγοι που ο στολίσκος δεν έπρεπε να αποπλεύσει. Το περσινό αιματοκύλισμα των ειρηνικών ακτιβιστών στο Mavi Marmara, η κτηνώδεις βία απέναντι στους επιζήσαντες και τους τραυματίες, η ίδια η απρόκλητη κατάληψη των πλοίων σε διεθνή ύδατα εξέθεσε ανεπανάληπτα το κράτος του Ισραήλ και ξεσήκωσε παγκόσμια κατακραυγή.

Η συμμετοχή, φέτος, πολλών Αμερικανών ακτιβιστών αλλά και σκαφών υπό αμερικανική σημαία θα δημιουργούσε ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα, κάτι που η κυβέρνηση Ομπάμα δεν θα ήθελε να αντιμετωπίσει.

Ο Ερντογάν, αφού κεφαλαιοποίησε πολιτικά τους περσινούς λεονταρισμούς του, φέτος είχε κάθε λόγο να φανεί μετριοπαθής. Ο πρόσφατος διπλωματικός και οικονομικός έρωτας του Ισραήλ με την Κύπρο (αλλά και την Ελλάδα) και οι γεωπολιτικές ανατροπές που συντελούνται με τις εξεγέρσεις στον αραβικό κόσμο και κυρίως στην Συρία επέβαλαν στην Τουρκική κυβέρνηση να ακολουθήσει realpolitic.

Εκείνη όμως που έκανε την διαφορά ήταν η μνημονιακή Ελληνική κυβέρνηση του G.A.P.

Άρχισε με προσπάθειες να αποθαρρύνει τους Έλληνες αγωνιστές και τα σκάφη με ελληνική σημαία από το να συμμετάσχουν στην αποστολή. Προειδοποίησε, απείλησε.
Από κοντά και τα κυρίαρχα ΜΜΕ που αγνοούν τις θέσεις των οργανωτών ενώ, από την άλλη, αναπαράγουν - σχεδόν κατά λέξη - κείμενο Ισραηλινού υπουργείου το οποίο παραπληροφορεί για τα περσινά γεγονότα και τον χαρακτήρα της αποστολής, συκοφαντεί τους διοργανωτές και στιγματίζει αγωνιστές.

Προχώρησε, προβάλλοντας διάφορα προσκόμματα και εφευρίσκοντας απίθανες αφορμές για να καθυστερήσει τον απόπλου των πλοίων.

Και τέλος, ο θλιβερός υπουργός ΠΡΟ.ΠΟ απαγόρευσε με απόφασή του τον απόπλου κάθε πλοίου με προορισμό την Γάζα. Μια απόφαση που στην ουσία επεκτείνει τον παράνομο και φασιστικό αποκλεισμό, που έχει επιβάλλει το Ισραήλ γύρω από την Παλαιστίνη, μέχρι τον Πειραιά.

Στα πλαίσια της απόφασης αυτής, κομάντος του Λιμενικού συνέλαβαν το Αμερικανικό πλοίο “Audacity oh Hope” και παραπέμπουν τον καπετάνιο του για κακούργημα, κρατώντας τον κάτω από απαράδεκτες συνθήκες κράτησης.

Όχι ότι δεν είχαμε δείγματα γραφής. Από πέρσι η κυβέρνηση είχε αντιμετωπίσει την συμμετοχή των Ελλήνων αγωνιστών σαν ενοχλητικό λάθος, αποφεύγοντας ακόμα και να απαιτήσει τον επαναπατρισμό των δύο ελληνικών πλοίων που παράνομα κρατούνται από το Ισραήλ.

Η συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από την Ισραηλινή πρεσβεία διαλύθηκε βίαια, πριν καν ο κόσμος προφτάσει να μαζευτεί και χωρίς να έχει υπάρξει το παραμικρό επεισόδιο.

Κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων, ΑΟΖ και ενεργειακοί δρόμοι, κοινό συμφέρον για πίεση στην Τουρκία, έχουν οδηγήσει σε ραγδαία ανάπτυξη των Ελληνοϊσραηλινών διακρατικών σχέσεων τα δύο τελευταία χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι εσχάτως ο Νετανιάχου, κατά τα ταξίδια του σε Ευρώπη και Αμερική συμπεριφέρεται σαν λομπίστας της Ελληνικής κυβέρνησης.

Έτσι, δεν παραξενεύει κανέναν η στάση της κυβέρνησης Παπανδρέου.

Την ώρα που στο εσωτερικό επιβάλλει πολιτική πρωτοφανούς λιτότητας σε βάρος των λαϊκών στρωμάτων, που ξεπουλάει στους ιδιώτες την δημόσια περιουσία και αντιμετωπίζει τις λαϊκές διαμαρτυρίες με κτηνωδία στρατού κατοχής, στο εξωτερικό προσπαθεί να βελτιώσει την θέση του ελληνικού αστισμού μέσα στον διεθνή συσχετισμό δυνάμεων συμπαρατασσόμενη με τους πιο σκληρούς ιμπεριαλιστικούς και σιωνιστικούς κύκλους.

Είναι γνωστή, άλλωστε, η προσήλωση του ΠΑΣΟΚ σε ηθικές αξίες και αρχές. Αυτό που μετράει είναι οι αγορές και η συμπόρευση με τους ισχυρούς. Η Παλαιστίνη είναι πολύ μικρή για να μετρήσει στην ζυγαριά.

Και, ας μην το ξεχνάμε, η αλληλεγγύη - όποια μορφή κι αν παίρνει, απέναντι σε λαούς που αγωνίζονται, σε πολιτικούς πρόσφυγες, σε μετανάστες, μεταξύ των εργαζομένων που πλήττονται - είναι πράγμα κακό, για να μην πω επικίνδυνο.

Είναι ο εφιάλτης των κρατούντων. Είναι το όπλο το δικό μας.

Χαΐνηδες - Ο ακροβάτης

2011-06-28T10:34:00.002+03:00

Για ιδέστε όλοι τον ακροβάτη
που τραμπαλίζεται
για ιδέστε όλοι τον ξενομπάτη
πως δε ζαλίζεται

Για ιδέστε τον ακροβάτη που κι όταν πέφτει γελά
και ποτέ δεν κλαίει, ποτέ δεν κλαίει

Για ιδέστε που 'χει το ερημοπούλι
αίμα στο φτερό
πετά κι ας το 'βρε θανάτου βόλι
κόντρα στον καιρό

Με τον καιρό να 'ναι κόντρα έχει τιμή σαν πετάς
να μένεις μόνος, να μένεις μόνος

Για ιδέστε όλοι, δέστε και μένα
άλλο δε ζητώ
που 'χω στους ώμους φτερά σπασμένα
και ακροβατώ

Γύρισε κάτω η μέρα κι ακόμη εσύ να φανείς
μην κλαις, πουλί μου, μην κλαις, πουλί μου

Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το καλοκαίρι

2009-09-23T00:25:00.003+03:00

Με τούτα και μ’ εκείνα, πάει και το καλοκαίρι, το ξεχάσαμε.

Λίγο με τα πρωτοβρόχια που αρχίσανε πιο νωρίς απ’ το συνηθισμένο, λίγο οι εκλογές που κι αυτές πρόωρα ήρθανε...

Όχι πως με χαλάει το φθινόπωρο, κάθε άλλο. Αλλά να, με τις παρατεταμένες καλοκαιρίες μπαίναμε πιο γλυκά στην γκριζάδα της καθημερινότητας, κρατούσαμε λίγο από την ουρά των διακοπών, λίγη μυρωδιά από θάλασσα, από ηρεμία, από ζωή.

Γιατί έτσι τα καταφέραμε. Να επιβιώνουμε πενήντα βδομάδες για να ζήσουμε τις δύο. Μπράβο μας! Εντάξει, και οι άλλοι κάνανε ότι περνούσε από το χέρι τους για να μας το επιβάλουνε, αλλά κι εμείς...

Κατά τ’ άλλα, με debate και μποφώρια ταξιδεύουν τα βαπόρια...

El pueblo unido jamas sera vencido

2009-09-10T23:53:00.020+03:00

Ποιός θυμάται την άλλη 11η Σεπτεμβρίου;

Απόψε θα δούμε πολλά αφιερώματα για τους δίδυμους πύργους. Θα συγκινηθούμε με στιγμιότυπα και ταινίες σχετικές.

Ποιός, όμως θυμάται την παλαιότερη 11η Σεπτεμβρίου; Το 1973, όταν ο στρατός της Χιλής ανέτρεπε με την συνεργασία και καθοδήγηση των Αμερικανών την αριστερή κυβέρνηση της Λαϊκής Ενότητας. Ο εκλεγμένος πρόεδρος Salvador Allende έπεφτε νεκρός στο μέγαρο της Moneda. Το πρώτο, και τελευταίο, πείραμα κοινωνικής αλλαγής με ειρηνικό τρόπο διακόπηκε βίαια. Η Χιλή έμπαινε σε μια κατάμαυρη και ατελείωτη νύχτα. Σε τρία χρόνια θα ερχόταν η σειρά της Αργεντινής.

Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε; Γιατί, φυσικά, το οφείλουμε στους χιλιάδες νεκρούς, στους βασανισμένους, τους εξαφανισμένους, στα χαμένα όνειρα ενός ολόκληρου λαού. Γιατί η χώρα μας βίωνε ήδη την δική της αμερικανόπνευστη δικτατορία, γιατί κι άλλοι λαοί το βιώσανε νωρίτερα ή αργότερα.

Αλλά και για την ουσία που κρύβεται από πίσω. Μόλις η τάξη και η ηρεμία του νεκροταφείου επιβλήθηκε στην Χιλή, έσπευσαν επί τόπου τα περίφημα Σικάγο μπόυς. Η νεοφιλελεύθερη σχολή των αδελφών Φρίντμαν μπορούσε, επιτέλους, να κάνει τα οικονομικά της πειράματα σε ιδανικές συνθήκες εργαστηρίου. Ή, για να ακριβολογούμε, νεκροτομείου. Τα πειράματα εκείνα, που επαναλήφτηκαν στην Αργεντινή το '76 μόλις επιβλήθηκε η δικτατορία του Βιντέλα, αποδιάρθρωσαν τις οικονομίες των χωρών αυτών και αποδόμησαν τα ασφαλιστικά και κοινωνικά τους συστήματα. Τα πορίσματα αυτών των νεοφιλελεύθερων πειραμάτων αποτελούν σήμερα την επικρατούσα οικονομική άποψη των κυρίαρχων δυνάμεων!!!

Im memoriam...

Víctor Jara "Plegaria a un labrador"

2009-08-05T00:12:00.006+03:00

2009-02-18T17:14:00.003+02:00

2009-02-17T23:45:00.005+02:00